ប្រជាពលរដ្ឋនៅជាប់បឹងធំ ក្នុងស្រុកព្រៃឈរ និងពលរដ្ឋរស់នៅស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម ព្រួយបារម្ភចំពោះករណីបទល្មើសនេសាទ ពិសេសអួនឆក់ត្រជាក់ដែលជាប្រភេទឧបករណ៍ទើបនឹងបង្កើតថ្មី កំពុងកើតមានឡើងដោយគ្មានការទប់ស្កាត់។ ពលរដ្ឋថាឧបករណ៍ប្រភេទនេះ នឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ពូជត្រីកាន់តែខ្លាំងឡើង ពិសេសត្រីតូចៗជាដើម។ នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលអះអាងថា ពួកគេនឹងចាត់មន្ត្រីឲ្យចុះពិនិត្យមើលជុំវិញបញ្ហានេះ។
ប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកព្រៃឈរ និងស្រុកកងមាស អំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរដែនដី ព្រមទាំងមន្ត្រីជំនាញ ជួយអន្តរាគមន៍ករណីបទល្មើសនេសាទផ្សេងៗ ពិសេសអួនឆក់ត្រជាក់ដែលកំពុងកើតមានក្នុងមូលដ្ឋានពួកគាត់រស់នៅ។
ការស្នើនេះ ពីព្រោះពួកគាត់បារម្ភខ្លាចប៉ះពាល់ដល់ពូជត្រីនៅថ្ងៃខាងមុខ ប្រសិនបើឧបករណ៍ទាំងនោះបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងបឹង ឬទន្លេទៀតនោះ។
ពលរដ្ឋនៅឃុំមៀន ស្រុកព្រៃឈរ មួយរូប លោក រ៉ែន រ៉ាន់ មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី៤ ធ្នូ ថា បទល្មើសនេសាទនៅក្នុងបឹងធំ មានដូចជាលូស្បៃមុង ឆក់ និងអួនឆក់ត្រជាក់ជាដើម។ លោកថា បទល្មើសឆក់ត្រជាក់នៅទូទាំងបឹង អាចមាន ៦វង់ ហើយពួកគេធ្វើសកម្មភាពទាំងថ្ងៃទាំងយប់។ លោកជឿថា ប្រសិនបើមិនមានវិធានការទប់ស្កាត់ទេ ពូជត្រីជាច្រើនប្រភេទ នឹងត្រូវវិនាសជាមិនខាន៖ «ពីព្រោះវាអានេះឆក់មក គឺវាយកតាំងពីត្រីតូចៗបំផុត ក៏មកទាំងអស់»។
បឹងធំជាបឹងមួយដែលមានទំហំទទឹងប្រមាណ ៤គីឡូម៉ែត្រ និងបណ្តោយប្រមាណ ៨គីឡូម៉ែត្រ ជាប់ស្រុកចំនួនបីនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម រួមមានស្រុកកងមាស ស្រុកកំពង់សៀម និងស្រុកព្រៃឈរ។ បឹងនេះ គឺជាផ្នែកមួយជួយសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋរាប់រយគ្រួសារ ដែលរស់ពឹងផ្អែកលើមុខរបរនេសាទ។
ពលរដ្ឋអះអាងថា បទល្មើសឆក់ត្រជាក់នេះមិនត្រឹមតែកើតមាននៅតាមតំបន់បឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ក៏កើតមានដែរ។ ជាក់ស្តែងនៅក្នុងឃុំរកាអារ និងឃុំផ្សេងទៀតក្នុងស្រុកកងមាស បទល្មើសអួនឆក់ត្រជាក់ គឺកើតមានស្ទើរជារៀងរាល់យប់។
ក្រុមជនល្មើសចាប់ផ្ដើមធ្វើសកម្មភាពចន្លោះពីម៉ោង ៨យប់ ដល់ម៉ោង ១១យប់ ដោយមានទូកម៉ាស៊ីនពីរគ្រឿង បើកក្បែរខាងមួយគ្រឿង និងកណ្ដាលទន្លេមួយគ្រឿង ហើយមានភ្លើងបំភ្លឺចម្ងាយពីទូកប្រមាណ ៥០ ទៅ ១០០ម៉ែត្រ ដើម្បីភ្ជាប់ទៅនឹងឧបករណ៍ឆក់របស់ពួកគេ។
ទាក់ទងបញ្ហានេះ នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលខេត្តកំពង់ចាម លោក អ៊ុក ណារិន មានប្រសាសន៍ថា បទល្មើសអួនត្រជាក់នៅតំបន់ទាំងនោះ មន្ត្រីជំនាញធ្លាប់បង្ក្រាបបានកាលពីពេលកន្លងទៅ ហើយលោកនឹងឲ្យមន្ត្រីជំនាញពិនិត្យមើលតំបន់នោះបន្ថែមទៀត។ លោកអះអាងថា បទល្មើសអូសអួនប្រវែងលើសពី ៥០ម៉ែត្រ ប្រើម៉ាស៊ីនកម្លាំងលើស ១០សេស នៅតាមដងទន្លេមេគង្គ ដែលច្បាប់ហាមឃាត់ គឺមិនមានទេ៖ «បងចាំមើល ខ្ញុំនឹងឲ្យមន្ត្រីផ្នែកចុះទៅតាមចាប់ណា៎ ប៉ុន្តែកន្លងមកកន្លែងហ្នុងក៏យើងធ្លាប់ចាប់បានដែរ»។
នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលដដែលបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦ មន្ត្រីជំនាញបានបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទបានចំនួនជាង ១០០ករណី។ ចំនួននេះ គឺថយចុះជាង ១០០ករណី បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៥ ដែលមានរហូតដល់ជាង ៣០០ករណី។ បន្ថែមពីនេះ មន្ត្រីជលផលបានបំផ្លាញវត្ថុតាងបទល្មើសនេសាទមួយចំនួន និងលែងកូនត្រីចម្រុះជាង ៨ពាន់គីឡូក្រាម។ ក្រៅពីនេះ ខាងលោកបានបញ្ជូនជនសង្ស័យដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ទៅតុលាការចំនួន ៤នាក់ជាដើម។
ប្រភពដដែលបញ្ជាក់ថា មូលហេតុបទល្មើសនេសាទថយចុះ គឺដោយសារពលរដ្ឋចាប់ផ្ដើមយល់ដឹងច្រើនអំពីសារសំខាន់នៃធនធានជលផល និងផលប៉ះពាល់នៃការនេសាទខុសច្បាប់ ព្រមទាំងត្រីនៅឆ្នាំនេះមិនសូវសម្បូរផង។
យ៉ាងនេះក្តី នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលរូបនេះ ប្ដេជ្ញាខិតខំអប់រំប្រជាពលរដ្ឋ ពង្រឹងប្រជាសហគមន៍នេសាទនៅក្នុងខេត្តបន្ថែមទៀត។ លើសពីនេះ នឹងបន្តចុះបង្ក្រាប ឬទប់ស្កាត់មិនឲ្យមានការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់គ្រប់ប្រភេទទៀតផង។
ច្បាប់ជលផលឆ្នាំ២០០៦ មាត្រា៩៨ ចែងថា ត្រូវផ្ដន្ទាទោសបទល្មើសជលផលថ្នាក់ទី១ ដាក់ពន្ធនាគារពី ៣ឆ្នាំទៅ ៥ឆ្នាំ និងរឹបអូសយកវត្ថុតាងទាំងអស់ដាក់ជាសម្បត្តិរដ្ឋ ឬបំផ្លាញចោល។ បទល្មើសទាំងនោះរួមមាន កាប់ឆ្ការ ឈូសឆាយព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាង បង្កឲ្យភ្លើងឆេះ ឬដុតព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាង នេសាទដោយឧបករណ៍ឆក់ គ្រឿងផ្ទុះ និងសារធាតុពុលគ្រប់ប្រភេទក្នុងដែននេសាទ នេសាទដោយឧបករណ៍ទំនើប ឬឧបករណ៍ដែលបង្កើតឡើងថ្មី ឬរបៀបនេសាទបែបថ្មី ដែលនាំមកនូវការបំផ្លាញមច្ឆជាតិ ឬធនធានជលផល និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីជលផល ជាដើម៕
