Tebthida

Thursday, January 19, 2017

កសិករខេត្តប៉ៃលិនត្អូញត្អែរពីតម្លៃផ្លែតាង៉ែនចុះថោក ប៉ះពាល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ

កសិករប្រមូលផលផ្លែតាង៉ែននៅភូមិសួនអំពៅលិច សង្កាត់ប៉ៃលិន ក្រុងប៉ៃលិន ខេត្តប៉ៃលិន កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ Photo Provided

ប្រជាកសិករនៅស្រុកសាលាក្រៅ ខេត្តប៉ៃលិន ត្អូញត្អែរអំពីតម្លៃផ្លែតាង៉ែនចុះថោកខ្លាំង ធ្វើឲ្យលក់មិនបានប្រាក់កម្រៃដើម្បីដោះស្រាយជីវភាពគ្រួសារប្រចាំថ្ងៃ។ អ្នកភូមិអះអាងថា មូលហេតុដែលនាំឲ្យផ្លែតាង៉ែនលក់មិនបានប្រាក់កម្រៃ ដោយសារសមត្ថកិច្ចប្រចាំច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិព្រំ យកប្រាក់ពីរថយន្តឈ្មួញជនជាតិថៃ ច្រើនហួសហេតុ។

ប្រជាកសិករនៅស្រុកសាលាក្រៅ កំពុងព្រួយបារម្ភខ្លាចរកប្រាក់សងបំណុលគេដែលបានខ្ចីយកមកធ្វើដើមទុនដាំតាង៉ែនមិនបាន ដោយសារតាង៉ែនចុះថោក។

ប្រជាកសិករម្នាក់រស់នៅភូមិផ្សារព្រំ ឃុំស្ទឹងកាច់ ស្រុកសាលាក្រៅ លោក គង់ សារ៉ុន ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៨ មករា ថា លោកដាំតាង៉ែនចំនួន ២ហិកតារ ហើយចំណាយដើមទុនអស់ប្រមាណ ៦ពាន់ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោកបន្ថែមថា ផ្លែតាង៉ែនឆ្នាំនេះចុះថោក គឺឈ្មួញក្នុងស្រុកប្រមូលទិញតាង៉ែនល្អតម្លៃ ២ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ចំណែកតាង៉ែនមិនសូវល្អ ១.៥០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម។

លោកអះអាងថា សព្វថ្ងៃមានឈ្មួញមកពីប្រទេសថៃ ចូលទិញឲ្យតម្លៃសមរម្យប្រមាណ ៤ពាន់រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម ក៏ប៉ុន្តែក្រុមឈ្មួញទាំងនោះតម្រូវឲ្យកសិករជាអ្នកចំណាយថ្លៃបង់ឲ្យសមត្ថកិច្ចខ្មែរប្រចាំច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិព្រំ ដែលរថយន្តចំណុះ ២តោនចំនួន ២៥ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយជើង។ លោកថា តម្លៃទាំងអស់នេះលក់មិនបានប្រាក់ចំណេញនោះឡើយ៖ «សុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជួយសម្រួលមើលច្រកព្រំដែនផ្សារព្រំផង ព្រោះដោយសារតែច្រកមួយនេះធ្វើឲ្យឈ្មួញពិបាកនាំទំនិញចេញទៅប្រទេសថៃ ខ្លាំងណាស់។ ឥឡូវកសិករបាក់លែងចង់ដាំដំណាំតាង៉ែនហើយ ដោយសារពិបាករឿងនាំចេញ ហើយគ្មានទីផ្សារលក់ផ្លែតាង៉ែន»។

ចម្ការតាង៉ែននៅភូមិសួនអំពៅលិច សង្កាត់ប៉ៃលិន ក្រុងប៉ៃលិន ខេត្តប៉ៃលិន កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ Photo Provided

អាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងសមត្ថកិច្ចប្រចាំច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិព្រំ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់នេះបានទេ នៅថ្ងៃទី១៨ មករា។

ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្តប៉ៃលិន លោក សាយ សុផាត មានប្រសាសន៍ថា ឈ្មួញជនជាតិថៃ នៅតែបន្តទទួលទិញតាង៉ែនពីកសិកររៀងរាល់ថ្ងៃ បើទោះជាតម្លៃចុះថោកបន្តិចក៏ដោយ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើកសិករជួបបញ្ហាតម្លៃតាង៉ែនចុះថោក គឺពួកគាត់អាចមកទាក់ទងខាងមន្ទីរកសិកម្មខេត្ត ដើម្បីអន្តរាគមន៍ទៅក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ធ្វើលិខិតបញ្ជាក់គុណភាពអនាម័យកសិផល ដើម្បីនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសបានងាយស្រួល៖ «ក្នុងនោះមិនជាយូរទេ ព្រោះថាខាងជំនាញគេដឹងថា យើងចេញទំនិញស្រស់អ៊ីចឹង គេមិនទុកឲ្យយូរទេ គឺយ៉ាងយូរមួយសប្ដាហ៍ ឬក៏មិនដល់ផង ព្រោះប្រទេសគេភ័យខ្លាចយើងនាំទំនិញទៅមិនមានអនាម័យត្រឹមត្រូវ ឆ្លងដល់ប្រទេសគេ»។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តប៉ៃលិន គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អ្នកស្រី វ៉ែន ដារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា ទិន្នផលតាង៉ែននៅខេត្តប៉ៃលិន មានស្ទើរគ្រប់រដូវ ក៏ប៉ុន្តែនៅចន្លោះពាក់កណ្ដាលខែមករា ដល់ចុងខែកុម្ភៈ មានច្រើនជាងគេ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា បញ្ហាទិន្នផលរបស់កសិករនៅក្នុងខេត្តមួយនេះចុះថោក រួមមានដំឡូងមី ពោត និងដំណាំតាង៉ែន តែងជួបប្រទះជារៀងរាល់ឆ្នាំ៖ «អ៊ីចឹងហើយរហូតមកដល់ថ្ងៃនេះ អត់មានទីផ្សារសម្រាប់ឲ្យកសិផលរបស់ពួកគាត់ ដែលស្ថិតក្នុងតម្លៃសមរម្យនៅឡើយទេ។ ខ្ញុំប្រជុំលើកណា ក៏ខ្ញុំទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរខេត្តរកទីផ្សារលក់កសិផលជូនប្រជាពលរដ្ឋដែរ ប៉ុន្តែដោះស្រាយមិនចេញទេ»។

របាយការណ៍មន្ត្រីកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខេត្តប៉ៃលិន ឲ្យដឹងថា កសិករដាំដំណាំតាង៉ែននៅក្នុងខេត្តនេះមានផ្ទៃដីជាង ៤ពាន់ហិកតារនៅស្រុកសាលាក្រៅ និងក្រុងប៉ៃលិន។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៦២ ចែងថា រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ជួយដោះស្រាយមធ្យោបាយផលិតផល ការពារថ្លៃផលិតផលជូនកសិករ សិប្បករ និងជួយរកទីផ្សារលក់កសិផល។ ចំណែកមាត្រា៦៣ ចែងថា រដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់គ្រប់គ្រងទីផ្សារ ជួយឲ្យជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋសមរម្យ៕

សហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ខេត្តកំពង់ធំស្នើឱ្យស៊ើបអង្កេតរកអ្នកនៅពីក្រោយបទល្មើសឈើ

គោយន្តដឹកឈើចេញពីតំបន់ព្រៃឡង់ ត្រង់ចំណុចផ្លូវបំបែកចូលឃុំដងកាំបិត ស្រុកសណ្ដាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ជាប់ចំការកៅស៊ូក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ស៊ី.អ.ស៊ី.ខេ (CRCK) ខណៈប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់ ស្រុកសណ្ដាន់ ចុះល្បាតកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦។ Photo provided

ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ នៅស្រុកសណ្ដាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ស្នើឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ពិសេសស្ថាប័នតុលាការ ធ្វើយ៉ាងណាស៊ើបអង្កេតរកឈ្មួញឈើធំៗ ដែលជាអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងទីតាំងស្តុកឈើមួយកន្លែង។ ការស្នើនេះ បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរចុះបង្ក្រាបទីតាំងស្តុកឈើមួយកន្លែងកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ដោយចាប់បានមនុស្សចំនួន ៦នាក់ បញ្ជូនទៅតុលាការ ប៉ុន្តែសហគមន៍យល់ថា ពួកគេទាំងនោះគឺជាកម្មករ ពុំមែនជាមេខ្លោងនោះឡើយ។

ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ នៅស្រុកសណ្ដាន់ បញ្ជាក់ថា បទល្មើសកាប់ និងដឹកជញ្ជូនឈើខុសច្បាប់ នឹងលែងកើតមាន ប្រសិនបើអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងតុលាការអាចស៊ើបអង្កេតរកមេខ្លោងធំៗ ដែលនៅពីក្រោយខ្នងបទល្មើសទាំងនោះឃើញ។ បន្ថែមពីនេះ គឺជួយឱ្យព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃការពារគង់វង្សសម្រាប់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ ជាជាងចាប់ខ្លួនកូនចៅ ឬកម្មករតូចតាចនោះ។

ប្រជាសហគមន៍នៅស្រុកសណ្ដាន់ ម្នាក់ លោក ជុំ យីន មានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការបង្ក្រាបកន្លែងស្តុកឈើប្រណិតនៅក្បែរផ្ទះរបស់អធិការស្រុកសណ្តាន់ គឺលោក អួង ម៉ូលី កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា គឺទទួលការសាទរពីប្រជាពលរដ្ឋច្រើន។ លោកបន្តថា យុទ្ធនាការបង្ក្រាបនេះ គឺសមត្ថកិច្ចចាប់បានរថយន្តដឹកឈើមួយចំនួន និងមនុស្សចំនួន ៦នាក់ ប៉ុន្តែលោកថា អាចជាកម្មករច្រើនជាង។

លោកបញ្ជាក់ថា កន្លែងស្តុកទុកឈើក្បែរគេហដ្ឋានលោក អួង ម៉ូលី គឺអាចមានពាក់ព័ន្ធជាមួយអធិការស្រុកសណ្ដាន់ រូបនេះ ពិសេស ប្រពន្ធរបស់លោក គឺអ្នកស្រី ផានី ព្រមទាំងឈ្មួញឈើធំៗផ្សេងទៀត៖ «សហគមន៍ពួកខ្ញុំសប្បាយចិត្តខ្លាំងមែនទែនចំពោះសកម្មភាពចុះបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើ ទាន់ពេលវេលាទីមួយ។ ទីពីរ ខ្ញុំស្នើឱ្យព្រះរាជអាជ្ញាសាលាដំបូងខេត្តកំពង់ធំ ចុះស៊ើបអង្កេតមន្ត្រីស្ថាប័នជាអ្នកពាក់ព័ន្ធ»។
សកម្មជនការពារព្រៃឡង់ ដដែលបញ្ជាក់ថា មុនពេលបង្ក្រាបបទល្មើសកើតឡើង សកម្មភាពដឹកជញ្ជូនឈើចេញពីតំបន់ព្រៃឡង់ គឺមានច្រើន ដោយសម្រុកដឹកចូលទីតាំងក្បែរផ្ទះអធិការស្រុកសណ្ដាន់ ប៉ុន្តែក្រោយពេលបង្ក្រាបរួចមក សកម្មភាពដឹកជញ្ជូនឈើចេញពីព្រៃគឺស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញ។

ព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាដំបូងខេត្តកំពង់ធំ លោក អ៊ិត សុធា មានប្រសាសន៍ថា ជនទាំង ៦នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារខេត្ត។ លោកបន្តថា សំណុំរឿងនេះបានបញ្ជូនទៅចៅក្រមស៊ើបរួចហើយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគេរកឃើញថា ជនទាំង ៦នាក់នោះ មិនបានប្រព្រឹត្តទេ នឹងត្រូវដោះលែងវិញ។ ចំណែកការស៊ើបអង្កេតបន្តទៀតយ៉ាងណា គឺជាភារកិច្ចរបស់ចៅក្រមស៊ើបសួរ៖ «ជាធម្មតាចៅក្រមគាត់ស៊ើបសួរសិន ប្រសិនបើរកឃើញថា ពួកគាត់មិនបានប្រព្រឹត្តទេ អាហ្នឹងគេឱ្យគាត់ទៅវិញ»។

ជុំវិញករណីនេះ អធិការស្រុកសណ្ដាន់ លោក អួង ម៉ូលី មិនបានឆ្លើយតបយ៉ាងណាទេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ដោយថា លោកជាប់ប្រជុំ។ ប៉ុន្តែក្នុងព្រឹត្តិបត្រ ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) ដែលចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា លោក អួង ម៉ូលី បានបដិសេធការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ។ លោកថា រថយន្តដឹកឈើមិនមែនជារបស់លោកទេ ហើយប្រពន្ធរបស់លោកក៏មិនបានពាក់ព័ន្ធដែរ។

កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ បុរសម្នាក់ដែលអះអាងថា ខ្លួនជាកម្មករអារឈើឱ្យប្រពន្ធអធិការស្រុកសណ្ដាន់ បញ្ជាក់ថា អ្នកស្រី ផានី គឺជាមេខ្លោងជួលពួកគាត់ឱ្យចូលទៅកាប់ឈើក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់។

បុរសដដែលបន្តថា សកម្មភាពនេះធ្វើឡើងជាប្រព័ន្ធ ដោយពួកគាត់អះអាងថា ក្រុមគ្រួសារអធិការស្រុកសណ្ដាន់ បានបង់ប្រាក់ប្រចាំខែមួយចំនួនទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជាថ្នូរការចូលទៅកាប់ និងដឹកជញ្ជូនឈើពីតំបន់ព្រៃឡង់ ប៉ុន្តែការចោទប្រកាន់នេះ ត្រូវបានលោក អួង ម៉ូលី ទាត់ចោល ដោយលើកឡើងថា ជាការបង្ខូចកិត្តិយសក្រុមគ្រួសាររបស់លោកទៅវិញ។

មន្ត្រីសម្របសម្រួលលេខាធិការដ្ឋានបណ្ដាញការពារព្រៃឡង់ លោក សេង សុខហេង មានប្រសាសន៍ថា បទល្មើសកាប់ និងដឹកជញ្ជូនឈើចេញពីតំបន់ព្រៃការពារនៅតែកើតមានឡើង បើទោះបីជារាជរដ្ឋាភិបាលមានវិធានការតឹងរ៉ឹងក៏ដោយ។ លោកយល់ថា បទល្មើសនៅតែកើតឡើង គឺដោយសារតែមានអំពើពុករលួយតែម្ដង ហើយករណីនេះ លោកពុំមានសង្ឃឹមថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ឬតុលាការអាចស្វែងរកមេខ្លោងឃើញណាស់៖ «ប្រសិនបើចាប់បានអ្នកកាប់ព្រៃឈើគ្មានខ្សែបណ្ដាញ មនុស្សគ្មានបុណ្យស័ក្ដិអី គឺយើងឃើញថា មានប្រសិទ្ធភាពច្រើន ប៉ុន្តែប្រសិនបើចាប់បានឈើខុសច្បាប់របស់មន្ត្រីរាជរដ្ឋាភិបាល របស់មន្ត្រីមានអំណាចហ្នឹង គឺយើងឃើញថា មិនដែលមានប្រសិទ្ធភាពទេ»។

បើទោះបីជាមិនសូវមានជំនឿលើការស៊ើបអង្កេតរកមេខ្លោងក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោក សេង សុខហេង យល់ថា ដើម្បីឱ្យយន្តការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើមានប្រសិទ្ធភាព គឺទាមទារឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវស៊ើបអង្កេតរកអ្នកនៅពីក្រោយខ្នងឱ្យបានច្បាស់លាស់។ បន្ថែមពីនេះ ត្រូវដាក់ទោសទណ្ឌជនទាំងនោះដោយគ្មានការលើកលែង៕

ពលរដ្ឋមួយចំនួននៅខេត្តព្រះវិហារប្រកបរបរស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងលើភ្នំត្បែង

យុវជន ឡន លន់ ស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំត្បែង ខេត្តព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ RFA/Hang Savyouth

ភ្នំត្បែង ឋិតនៅចម្ងាយជិត ៣០គីឡូម៉ែត្រទិសទក្សិណពីទីរួមខេត្តព្រះវិហារ។ ទីនោះស្ថិតនៅចន្លោះព្រំប្រទល់ស្រុកចំនួន៤ គឺស្រុកត្បែងមានជ័យ ស្រុកសង្គមថ្មី ស្រុកគូលែន និងស្រុករវៀង នៃខេត្តព្រះវិហារ។ នៅលើខ្នងភ្នំត្បែង បច្ចុប្បន្នមិនមានរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ស្អាតសម្រាប់ឲ្យអ្នកដំណើរ ឬក៏ប្រជាពលរដ្ឋអាចដឹកជញ្ជូនអីវ៉ាន់ ឬក៏កសិផលនានាបានដោយងាយស្រួលទេ។

អ្នកដំណើរ ឬក៏ប្រជាពលរដ្ឋដែលឡើងទៅលើកំពូលភ្នំត្បែង គឺត្រូវតែប្រើកម្លាំងកាយដើរដោយថ្មើរជើង ហើយប្រសិនបើមានអីវ៉ាន់ច្រើន គឺត្រូវជួលកម្លាំងមនុស្សខ្លះឲ្យជួយស្ពាយ ឬក៏លីឡើងទៅលើភ្នំ។

ប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិដាច់ស្រយាលខ្លះនៃស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ ខេត្តកំពង់ធំ ស្រុកត្បែងមានជ័យ និងស្រុកគូលែន របស់ខេត្តព្រះវិហារ កំពុងនាំគ្នាទៅធ្វើជាកម្មករស៊ីឈ្នួលលី និងស្ពាយអីវ៉ាន់គ្រប់ប្រភេទឡើងទៅលើកំពូលភ្នំត្បែង នាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ការស៊ីឈ្នួលលី និងស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំដែលមានកម្ពស់ប្រមាណ ៦០០ម៉ែត្រតាមជណ្ដើរចំនួនរហូតដល់ទៅ ៣.០០០កាំនោះ គឺប្រើកម្លាំងកាយសុទ្ធសាធ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែតស៊ូធ្វើការងារនេះ ពីព្រោះមិនមានការងារអ្វីផ្សេងទៀតនៅជិតតំបន់ដែលពួកគេរស់នៅឡើយ។

យុវជនអាយុជាង ២០ឆ្នាំម្នាក់ក្នុងចំណោមគ្នីគ្នាជាច្រើនទៀតដែលកំពុងអង្គុយនៅជើងភ្នំត្បែង រង់ចាំអ្នកមកជួលឲ្យស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំ គឺលោក ឡន លន់។ គាត់មានប្រសាសន៍ថា រូបគាត់មានស្រុកកំណើតនៅឃុំសាលាវិស័យ នៃស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ ខេត្តកំពង់ធំ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគាត់មានប្រពន្ធនៅភូមិក្រាំងដូង ឃុំព្រះឃ្លាំង នៃស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ។
ឡន លន់ ឲ្យដឹងថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃចាប់តាំងពីព្រឹកព្រលឹម គាត់តែងចេញពីផ្ទះមកអង្គុយនៅជើងភ្នំត្បែង ដើម្បីរង់ចាំស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់របស់ភ្ញៀវ ឬក៏លីគ្រឿងសំណង់របស់ព្រះសង្ឃឡើងទៅលើកំពូលភ្នំត្បែង។ គាត់ធ្វើការងារដ៏លំបាកបែបនេះ ដោយសារតែគ្មានការងារអ្វីផ្សេងទៀតទេ៖ «ស្ពាយឡើងភ្នំរាល់ថ្ងៃ និយាយពីពិបាកលើសពីពិបាកហើយ។ ខ្ញុំយកការងារនេះធ្វើជាមុខរបរយូរដែរហើយ ចុះឡើងៗបានប្រាក់តិចតួច មិនដែលសល់ទុកទេ»។

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ក្រុមកម្មករស៊ីឈ្នួលលី និងស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងទៅលើកំពូលភ្នំត្បែង ទទួលរ៉ាប់រងស្ពាយអីវ៉ាន់គ្រប់មុខទាំងអស់ ឲ្យតែភ្ញៀវត្រូវការជួលពួកគេ។ ពួកគេម្នាក់ៗអាចស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំចាប់ពីទម្ងន់ ៣០គីឡូក្រាមឡើងទៅដល់ ៧០គីឡូក្រាម ដោយទទួលបានកម្រៃប្រហែល ១៥.០០០រៀលទៅ ២០.០០០រៀលក្នុងមួយជើងៗ។ ជួនកាល ពួកគេមិនត្រឹមតែស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងទៅដល់ទីវត្តដំបូកខ្មៅ នៃកំពូលភ្នំត្បែងប៉ុណ្ណោះទេ គឺគេបានស្ពាយដើរថ្មើរជើងរហូតទៅដល់ភូមិថ្មបីដុំ ដែលនៅឆ្ងាយប្រហែល ៨គីឡូម៉ែត្រថែមទៀតផង។

យុវជន សារឿន រ៉ា (ឆ្វេង) និងមិត្តភ័ក្ដិរបស់គាត់ដែលស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំ ឈប់សម្រាកនៅក្នុងទីវត្តដំបូកខ្មៅ ខេត្តព្រះវិហារ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ RFA/Hang Savyouth

យុវជនម្នាក់ទៀតជាកម្មករស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំដែរ មកពីឃុំសាលាវិស័យ នៃស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ ខេត្តកំពង់ធំ លោក សារឿន រ៉ា ឲ្យដឹងថា គាត់មិនមានចំណេះវិជ្ជាសម្រាប់ធ្វើការងារអ្វីចិញ្ចឹមជីវិតទេ ពីព្រោះគាត់មិនចេះអក្សរខ្មែរទាល់តែសោះ។ យុវជនដដែលបញ្ជាក់ថា តាំងតែពីកុមារភាព រូបគាត់តែងប្រើកម្លាំងដើរស៊ីឈ្នួលគេ គ្រាន់បានកម្រៃចិញ្ចឹមជីវិត ពីព្រោះតែដីស្រែចម្ការមានតិចតួច៖ «ស្ពាយស៊ីម៉ងត៍ លីអីវ៉ាន់គ្រប់យ៉ាងទាំងអស់ ពិបាកណាស់! ណាវាហត់ផង ណាចុកជើងចុកដៃ សរសៃសសូងគ្រប់កន្លែងទាំងអស់។ សំណួរ៖ ចុះកម្រៃដែលរកបានយកទៅធ្វើអ្វីខ្លះ? ឆ្លើយ៖ យកទៅឲ្យប្រពន្ធធ្វើស្រែភ្ជួររាស់ដីជាដើម»។

ភាគច្រើននៃអីវ៉ាន់ដែលកម្មករស៊ីឈ្នួលស្ពាយឡើងលើភ្នំត្បែងនោះ គឺជាសម្ភារសំណង់របស់ព្រះសង្ឃដែលកំពុងតែត្រូវការកសាងវត្តដំបូកខ្មៅក្របៅជ្រុំ ដូចជាការ៉ូ ឥដ្ឋ ស៊ីម៉ងត៍ ព្រមទាំងដែកជាដើម។

អ្នកគ្រប់គ្រងការសាងសង់អារាមដំបូកខ្មៅក្របៅជ្រុំ លោក ឌុក វុទ្ធី មានប្រសាសន៍ថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃមានកម្មករប្រុសៗជាច្រើននាក់មកពីស្រុកប្រាសាទបល្ល័ង្គ ខេត្តកំពង់ធំ មកពីស្រុកត្បែងមានជ័យ និងស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ ជាដើម តែងមកស៊ីឈ្នួលលី និងស្ពាយសម្ភារសំណង់មកសាងសង់ទីវត្ត។ លោក ឌុក វុទ្ធី បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នដំណើរការសាងសង់ទីវត្តដំបូកខ្មៅក្របៅជ្រុំ នៅលើខ្នងភ្នំត្បែងនេះ បើកុំតែបានកម្លាំងកម្មករស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំ កុំអីមិនអាចដំណើរការងារគ្រប់យ៉ាងបានទេ៖ «កាលមុនវាមានច្រើន ប៉ុន្តែឥឡូវដល់រដូវគេដកដំឡូង គឺកម្មករខ្លះបានទៅដកដំឡូងហើយ។ នៅទីនេះបើកម្មករមួយក្រុមរវល់ទៅ គឺកម្មករមួយក្រុមទៀតមកប្ដូរវេនគ្នា»។

ចាប់តាំងតែពីជើងភ្នំរហូតទៅដល់កំពូលភ្នំត្បែង គឺមិនសូវមានផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅទេ។ ក្រុមកម្មករដែលស៊ីឈ្នួលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំទាំងអស់ ប្រសិនបើគេចុះមកជើងភ្នំអង្គុយចាំស្ពាយអីវ៉ាន់យូរ គឺពួកគេប្រាកដជាដាច់បាយថ្ងៃត្រង់ ប៉ុន្តែបើពួកគេបានឡើងទៅលើកំពូលភ្នំទាន់ពេលព្រះសង្ឃឆាន់ចង្ហាន់ថ្ងៃត្រង់ គឺអាចបានចង្ហាន់ដែលនៅសេសសល់។

ព្រះភិក្ខុ រី បូរិន គង់នៅវត្តដំបូកខ្មៅក្របៅជ្រុំ មានព្រះថេរដីកាថា បច្ចុប្បន្ននៅទីវត្តលើកំពូលភ្នំ គឺមានព្រះសង្ឃតែ ៣អង្គគង់នៅ និងមានតាយាយចំនួន ៦នាក់នៅជួយធ្វើចង្ហាន់ប៉ុណ្ណោះ មិនមានភូមិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅជិតទេ។ ភិក្ខុ រី បូរិន បញ្ជាក់ថា សព្វថ្ងៃ ព្រះអង្គ និងព្រះសង្ឃ ២អង្គផ្សេងទៀតក៏មិនមានចង្ហាន់គ្រប់គ្រាន់ដូចជាព្រះសង្ឃដែលគង់នៅទីក្រុងដែរ ប៉ុន្តែចេះតែជួយដល់កម្មករដែលស្ពាយអីវ៉ាន់ឡើងភ្នំទាំងនោះ ឲ្យគ្នាបានអាហារគ្រាន់តែចម្អែតក្រពះទៅ៖ «ចង្ហាន់សព្វថ្ងៃហ្នឹងជួនណាទៅក៏មានបន្លែបេះពីក្នុងព្រៃ ហើយមានមើមដំឡូងអីខ្លះទៅ។ ជួនកាលក៏មានញាតិញោមយកមកពីឆ្ងាយប្រគេនខ្លះទៅ»។

លើខ្នងភ្នំត្បែង ថ្វីត្បិតតែជាតំបន់រមណីយដ្ឋានធម្មជាតិ មានទឹកធ្លាក់ និងព្រៃភ្នំស្រស់បំព្រង ក៏ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកទេសចរពីចម្ងាយឡើងទៅកម្សាន្តនៅឡើយទេ។ អ្នកដែលឡើងទៅកាន់តំបន់ភ្នំនេះ ភាគច្រើន គឺសុទ្ធតែមានឥរិយាបថចម្លែកៗមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ពីការរីកចម្រើនរបស់សង្គមផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអ្វីទេ ច្រើនតែរបៀបជាតាបស និងលោកធុតង្គ ស្វែងរកធម៌ និងអំណាចខាងសាសនាប៉ុណ្ណោះ។

បច្ចុប្បន្ន ព្រះសង្ឃដែលគង់នៅវត្តដំបូកខ្មៅ កំពុងប្រឹងប្រែងកសាងសមិទ្ធផលជាបន្តបន្ទាប់នៅលើកំពូលភ្នំត្បែង ក្នុងបំណងចង់ឲ្យពុទ្ធបរិស័ទ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបានឡើងទៅលើកំពូលភ្នំនោះ ដើម្បីធ្វើបុណ្យទានផង និងកម្សាន្តសប្បាយជាមួយធម្មជាតិផងក្នុងពេលអនាគត៕

អាជ្ញាធរខេត្តព្រះសីហនុចុះបោះបង្គោលកំណត់ព្រំដីផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់

បឹងព្រែកទប់ មានទីតាំងនៅសង្កាត់លេខ៣ ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ RFA/Den Ayuthyea

មន្ត្រីគណៈកម្មការចម្រុះស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៃរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានចុះវាស់ព្រំដីផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់ ដើម្បីអភិរក្សបឹងទឹកសាបមួយនេះឲ្យបានគង់វង្ស និងដាក់ឲ្យការពារដោយព្រះរាជក្រឹត្យ។ មន្ត្រីឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍសង្គម គាំទ្រសកម្មភាពនេះ ប៉ុន្តែស្នើឲ្យក្រុមគណៈកម្មការចម្រុះចុះអនុវត្តការងារឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងឈានដល់ដកហូតដីចំណីមាត់បឹងព្រែកទប់ ដែលមន្ត្រីមានអំណាច និងបុគ្គលមួយចំនួនចាក់ដីរំលោភយកកន្លងទៅ យកដាក់ជាសម្បត្តិរដ្ឋគ្រប់គ្រងវិញ។

អភិបាលរងខេត្តព្រះសីហនុ លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន់ ផ្តល់សម្ភាសតាមទូរស័ព្ទឲ្យអាស៊ីសេរីដឹងថា ក្រុមការងារចម្រុះកំពុងចុះអនុវត្តតាមអនុក្រឹត្យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ស្ដីពីការបង្កើតតំបន់អភិរក្សទឹកសាបបឹងព្រែកទប់ ដែលមានផ្ទៃដីរងទឹកភ្លៀងចំនួនជាង ១៦ហិកតារ (១៦,៣ហិកតារ) ដើម្បីធានាថែរក្សា និងការពារសោភ័ណភាពធម្មជាតិនៅជុំវិញមាត់បឹងព្រែកទប់ មានទីតាំងនៅសង្កាត់លេខ៣ ក្រុងព្រះសីហនុ។

លោកបន្តថា រដ្ឋបាលខេត្តបានបង្កើតក្រុមការងារចម្រុះដឹកនាំដោយរូបលោក និងមានការចូលរួមពីប្រធានមន្ទីរ សុរិយោដីខេត្ត មន្ទីរបរិស្ថាន មន្ទីរឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម និងអាជ្ញាធរក្រុង-សង្កាត់ បានចុះបោះបង្គោលកំណត់ព្រំផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់ ជាជំហានដំបូងរួចហើយនៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៧ នេះ ដើម្បីរៀបចំឯកសារទាំងនេះដាក់ជូនក្រសួងពាក់ព័ន្ធ មានក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ និងក្រសួងបរិស្ថាន ជាដើម ដើម្បីឈានដល់កំណត់ព្រំច្បាស់លាស់រក្សាការពារ និងអភិរក្សតំបន់ប្រភពទឹកស្អាតនៃបឹងទឹកសាបព្រែកទប់ ជាសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋឡើងវិញ។

លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន់ បានបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែកន្លងទៅ នៅជុំវិញបរិវេណតំបន់បឹងទឹកសាបព្រែកទប់ ត្រូវបានបុគ្គលមួយចំនួនហ៊ុមព័ទ្ធរបង និងចាក់ដីចូលមាត់បឹង រំលោភយកធ្វើកម្មសិទ្ធិខុសច្បាប់ ដែលឈានដល់រដ្ឋាភិបាលមានផែនការការពារឲ្យបានគង់វង្សនាថ្ងៃអនាគត។

មន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ លោក ប៊ួន ណារិទ្ធិ ស្នើឲ្យក្រុមការងារគណៈកម្មការចម្រុះរបស់រដ្ឋបាលខេត្តនេះ ត្រូវចុះអនុវត្តការងារកំណត់ព្រំដីផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីឈានដល់អាចរក្សាផ្ទៃបឹងឲ្យបានគង់វង្សនាពេលខាងមុខ។

មន្ត្រីឃ្លាំមើលសង្គមរូបនេះ បានរិះគន់សកម្មភាពឃុបឃិតគ្នាជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ ផ្ដើមដោយអភិបាលខេត្ត និងប្រធានមន្ទីរសុរិយោដីខេត្តព្រះសីហនុ អាណត្តិមុនៗដែលឃុបឃិតចាក់ដីរំលោភយកដីចំណីមាត់បឹង ឬផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់ពីមានវិសាលភាពធំទូលាយ មកសល់ត្រឹមជាង ១៦ហិកតារនៅពេលនេះ៖ «ផ្ទៃបឹងពីមុនធំធេងរាប់សិបហិកតារ ហើយឥឡូវនៅសល់តែ ១៦ហិកតារ ឃើញថាបាត់ដីចំណីមាត់បឹងព្រែកទប់នេះយ៉ាងធំ បានធ្លាក់ទៅដល់ដៃមន្ត្រីមានអំណាចមួយចំនួនដែលឆ្លៀតឱកាសពុះច្រៀកធ្វើប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ តាមរយៈប្រព័ន្ធឃុបឃិតគ្នាជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ហើយធ្វើឲ្យផ្ទៃបឹងទឹកសាបមួយនេះនៅសល់តែ ១៦ហិកតារ។ យើងមានការសោកស្ដាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយទោះបីនៅសល់តែ ១៦ហិកតារក៏ដោយ បើសិនជាយើងអភិរក្សបោះបង្គោលព្រំកំណត់ផ្ទៃបឹងក៏ដោយ ក៏ផ្ទៃបឹងនេះមិនបានបម្រើផលប្រយោជន៍ឲ្យបានធំទូលំទូលាយដូចកាលពីដើមឡើយ»។

បន្ថែមលើនេះ លោក ប៊ួន ណារិទ្ធិ ក៏ស្នើដល់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ពិសេសរដ្ឋាភិបាលគួរត្រូវពិនិត្យមើលទិដ្ឋភាពផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីឈានដល់រឹបអូសយកដីចំណីមាត់បឹងព្រែកទប់ ដែលត្រូវមន្ត្រីមានអំណាច និងបុគ្គលមួយចំនួនបានរំលោភធ្វើកម្មសិទ្ធិកន្លងទៅ យកដាក់ជាសម្បត្តិរដ្ឋគ្រប់គ្រងវិញ។

យ៉ាងនេះក្តី មន្ត្រីឃ្លាំមើលសង្គមរូបនេះ ហាក់មានជំនឿតិចតួចថា គណៈកម្មការចម្រុះនៃរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ អាចចុះអនុវត្តការងារការពារ និងអភិរក្សបឹងព្រែកទប់មានប្រសិទ្ធភាព ព្រោះអ្នកមានចំណែកដីភាគច្រើននៅជុំវិញបរិវេណតំបន់បឹងព្រែកទប់ គឺជាឈ្មួញមានទ្រព្យ និងជាអ្នកមានឋានៈខ្ពស់ៗកំពុងបម្រើការងារនៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន។

បឹងព្រែកទប់ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់៣ ក្រុងព្រះសីហនុ។ រូបថតថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦។ RFA/Den Ayuthyea

ប្រធានមន្ទីររៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម សំណង់ និងសុរិយោដី ខេត្តព្រះសីហនុ លោក នួន ប៉ុក បានឲ្យដឹងដែរថា ការចុះបោះបង្គោលកំណត់ផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងទឹកសាបព្រែកទប់ ជាការអនុវត្តតាមអនុក្រឹត្យរបស់រដ្ឋាភិបាល ស្ដីពីការងារថែរក្សាការពារផ្ទៃបឹងព្រែកទប់ មានទំហំជាង ១៦ហិកតារ (១៦,៣ហិកតារ) សម្រាប់រក្សាប្រភពទឹកស្អាតនាខេត្តព្រះសីហនុ។ លោកបន្តថា សកម្មភាពចុះកំណត់ព្រំដីផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងនេះ ក៏ដើម្បីត្រៀមរៀបចំសង់ទំនប់ការពារ និងដាំដើមឈើជុំវិញមាត់បឹង ដើម្បីកែលំអបឹងទឹកសាបមួយនេះឲ្យក្លាយទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍បែបធម្មជាតិ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ឲ្យមកកម្សាន្តតំបន់នេះនាថ្ងៃខាងមុខ។

លោក នួន ប៉ុក ឲ្យដឹងទៀតថា តំបន់ជុំវិញបរិវេណមាត់បឹងព្រែកទប់ នឹងត្រូវធានាថែរក្សាការពារសោភ័ណភាពធម្មជាតិ វប្បធម៌ និងអភិរក្សបឹងព្រែកទប់មួយនេះឲ្យបានគង់វង្ស សម្រាប់បម្រើដល់ផលប្រយោជន៍រួមរបស់សាធារណជនទូទៅ។

ចំណែកអ្នកស្រី ជៀប សុធារី មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (ADHOC) ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ ស្នើឲ្យក្រុមការងារចម្រុះរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ចុះវាស់កំណត់ព្រំដីផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់ ត្រូវអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួន ត្រូវតម្កល់ផលប្រយោជន៍ជាតិជាសំខាន់ និងត្រូវអនុវត្តការងារឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព៖ «ខ្ញុំចង់និយាយថា ពីមុនផ្ទៃបឹងហ្នឹងមិនមានត្រឹមតែជាង ១៦ហិកតារហ្នឹងទេ គឺមានទំហំ ឬផ្ទៃបឹងធំទូលាយណាស់។ តាំងពីដើមមក យើងជាសង្គមស៊ីវិលបានតស៊ូមតិឲ្យអាជ្ញាធរខេត្តចេញមុខប្ដឹងទាមទារយកចំណីផ្ទៃបឹងធម្មជាតិបឹងព្រែកទប់ មកដាក់ជាសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋគ្រប់គ្រងវិញ ព្រោះមានតែអាជ្ញាធរខេត្តនេះហើយ ដែលតំណាងឲ្យរដ្ឋនៅក្នុងការងារប្ដឹងទាមទារយកទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ យកមកថែរក្សាទុកវិញ។ ក៏ប៉ុន្តែយើងសង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរខេត្តមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើរឿងហ្នឹងទេ»។

ទោះជាយ៉ាងណា មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងសាធារណជន បានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះការវិវឌ្ឍន៍ថ្មីៗនៃផែនការអភិរក្សការពារបឹងព្រែកទប់ របស់គណៈកម្មការចម្រុះរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ពិសេសរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីឈានដល់ដាក់បញ្ចូលតំបន់បឹងព្រែកទប់ ការពារដោយព្រះរាជក្រឹត្យឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

ជាងនេះទៀត សាធារណជនក៏ទន្ទឹងរង់ចាំមើលចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅលើបុគ្គលដែលចាក់ដីរំលោភយកដីចំណីមាត់បឹងព្រែកទប់ ហើយមានបុគ្គលខ្លះត្រូវមន្ទីរជំនាញចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ដីជុំវិញបរិវេណមាត់បឹងព្រែកទប់ស្របច្បាប់ផងនោះ ថាតើរដ្ឋាភិបាលនឹងមានចំណាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់បែបណាចំពោះបុគ្គលខ្លះ ដើម្បីឈានដល់ដកហូតយកចំណែកដីមាត់បឹងព្រែកទប់ ដែលត្រូវរំលោភបំពានទាំងនោះ យកមកដាក់ជាសម្បត្តិរដ្ឋគ្រប់គ្រងវិញ៕

អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោកស្នើឲ្យវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបិទទ្វារមិនឲ្យលោក ហ៊ុន សែន ចូលរួម

អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក គ្លបល វីនេស (Global Witness) ស្នើឲ្យវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលនឹងប្រារព្ធធ្វើឡើងក្នុងទីក្រុងដាវូស (Davos) ប្រទេសស្វីស (Switzerland) នៅខែឧសភា ខាងមុខ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យលោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជា ចូលរួមក្នុងបំណងទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនថ្មីៗពីក្រៅប្រទេស។

អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោកមួយនេះ លើកឡើងថា កិច្ចប្រជុំដែលមានការចូលដោយក្រុមមន្ត្រីសំខាន់ៗខាងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ មិនត្រូវផ្ដល់ឱកាសឲ្យជនផ្ដាច់ការដ៏សាហាវម្នាក់នេះអាចស្វែងរកដៃគូអន្តរជាតិថ្មី ចូលរួមធ្វើពាណិជ្ជកម្មនោះឡើយ។

មន្ត្រីអង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក គ្លបល វីនេស អ្នកស្រី អាលីស ហារីសាន់ (Alice Harrison) បានថ្លែងតាមរយៈសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនដែលចុះផ្សាយកាលពីព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី១៨ ខែមករា ថា អ្នកស្រីគ្មានការភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ ដែលលោក ហ៊ុន សែន ព្យាយាមទាក់ទាញអ្នកវិយោគទុនកំពូលៗពីទីក្រុងដាវូស។ អ្នកស្រីថា លោក ហ៊ុន សែន និងគ្រួសាររបស់គាត់កំពុងក្ដោបក្ដាប់ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស ហេតុដូច្នេះរាល់លុយទាំងឡាយរបស់អ្នកវិនិយោគទុនថ្មីៗទាំងនោះ នឹងអាចធ្លាក់ក្នុងហោប៉ៅរបស់ពួកគេ។

អាស៊ីសេរី មិនទាន់អាចសុំប្រតិកម្មពីអ្នកនាំពាក្យរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជុំវិញការលើកឡើងរបស់អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោកមួយនេះ បាននៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែឯកអគ្គរាជទូតខ្មែរប្រចាំរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតុន លោក ជុំ ប៊ុនរ៉ុង អះអាងថា លោកមិនខ្វល់ពីការចោទប្រកាន់របស់អង្គការ គ្លបល វីនេស នោះទេ ពីព្រោះវាជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលគ្មានប្រយោជន៍៖ «ខ្ញុំមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងរបាយការណ៍នេះទេ។ យើងទាំងអស់គ្នាដឹងហើយអំពីជំហររបស់ គ្លបល វីនេស ខ្ញុំមិនចង់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយទេ ពីព្រោះវាខាតពេល»។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី អាលីស ហារីសាន់ អះអាងថា កិច្ចប្រជុំកំពូលខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចក្នុងទីក្រុងដាវូស គឺជាការប្ដេជ្ញាចិត្តដើម្បីធ្វើប្រទេសទាំងឡាយក្នុងពិភពលោកមានភាពប្រសើរឡើងខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ហើយប្រសិនបើនេះជាការពិតមែន។ វេទិកានេះគួរបិទទ្វារមិនឲ្យមនុស្សដូចជាលោក ហ៊ុន សែន ចូលរួមឡើយ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៦ អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក គ្លបល វីនេស បានបញ្ចេញរបាយការណ៍កម្រាស់ជិត ៦០ទំព័រ ដែលមានចំណងជើងថា ការក្ដោបយកវិនិយោគនៅកម្ពុជា បង្ហាញថា អធិរាជត្រកូលហ៊ុន កំពុងក្ដោបក្ដាប់សេដ្ឋកិច្ចធំៗរបស់កម្ពុជា ដោយអំពើពុករលួយ រំលោភអំណាច និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដើម្បីការពារអំណាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន។

គ្លបល វីនេស រកឃើញថា គ្រួសារត្រកូលហ៊ុន បានកាន់កាប់ផ្ទាល់ ឬកាន់កាប់ដោយផ្នែកក្នុងក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដែលមានដើមទុនចុះបញ្ជីជាង ២០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបានដាក់ភាគហ៊ុនជាមួយក្រុមហ៊ុនបរទេសដែលមានយីហោល្បីៗដូចជា Apple Nokia Unilever Visa Nestle Honda និងក្រុមហ៊ុនចំនួន ១១៤ផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រទេស។

អ្នកស្រី អាលីស ហារីសាន់ បន្តទៀតថា ត្រកូលហ៊ុន មានទំនាក់ទំនងនឹងក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិល្បីៗជាច្រើនហើយ ដូច្នោះក្រុមហ៊ុនដែលចង់បង្កើតទំនាក់ទំនងនឹងកម្ពុជា ត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្នពីគ្រោះថ្នាក់ក្នុងការបាត់បង់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ថវិកា និងអាចទទួលរងការប្ដឹងផ្ដល់ ប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនទាំងនោះបន្តដាក់វិនិយោគនៅកម្ពុជា។

អង្គការអន្តរជាតិដែលមូលដ្ឋានក្នុងទីក្រុងឡុង (London) ប្រទេសអង់គ្លេស មួយនេះបង្ហាញថា សមាជិកត្រកូលហ៊ុន ដែលអ្នកខ្លះធ្លាប់ជាប់ឈ្មោះរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនក្នុងតម្លៃ ១ពាន់លានដុល្លារតាមរយៈការបាញ់បោះ អ្នកខ្លះបើកឡានបុកគេស្លាប់ហើយរត់ និងអ្នកខ្លះជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភដីធ្លីដែលបណ្ដាលឲ្យមានវិបត្តិដីធ្លី និងភាពក្រីក្រនៅទីជនបទ៕

សង្គមស៊ីវិលថាបញ្ហាដីធ្លីពាក់ព័ន្ធដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចនៅតែមិនទាន់បានដោះស្រាយ

ពលរដ្ឋប្រមាណ ១០០នាក់មកពីឃុំដំរីផុង ស្រុកឆ្លូង ខេត្តក្រចេះ តវ៉ានៅខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សុំអន្តរាគមន៍ឲ្យពួកគាត់បានកាន់កាប់ស្របច្បាប់លើដីដែលពួកគាត់កំពុងអាស្រ័យផល និងស្នើសុំដោះលែងអ្នកភូមិ ៣នាក់ដែលត្រូវតុលាការចាប់ឃុំខ្លួន នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៦។ RFA/Sochivy

អង្គការសង្គមស៊ីវិលនិយាយថា តួលេខករណីបញ្ហាដីធ្លីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមហ៊ុនទទួលបានដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច នៅតែមាន គឺមិនទាន់បានដោះស្រាយចប់នៅឡើយ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថា ការលើកឡើងពីបញ្ហានេះជាការមិនយល់ពីនីតិវិធី។

មន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោងកំណែទម្រង់ដីធ្លី នៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក វណ្ណ សូផាត មានប្រសាសន៍ថា ករណីជម្លោះដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលមានយូរមកហើយនោះ នៅតែអូសបន្លាយរហូតមកដល់ពេលនេះ ជាពិសេសក្នុងចំណោមករណីដីធ្លីចំនួន៤២ ដែលលោកកំពុងធ្វើការ៖ «៤២ករណីនេះ គឺខ្ញុំសំដៅទៅលើករណីដីធ្លី មិនមែនតែសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចទេ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងហ្នឹងក៏មានសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួនដែរ ដែលខ្ញុំធ្វើការជាមួយ ជាពិសេសនៅមណ្ឌលគិរី រតនគិរី កោះកុង ហើយនិងកំពង់ស្ពឺ អីហ្នឹង។ យើងឃើញថាមានការដោះស្រាយអីអ៊ីចឹង តែគ្រាន់តែជាការសន្យា ឬក៏ប្រជុំដោះស្រាយ ហើយមួយចំនួនក៏មានការដោះស្រាយអ៊ីចឹងដែរ ប៉ុន្តែបើថាឲ្យបញ្ចប់នោះ គឺថាមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយទេ គឺនៅតែមានប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះ ហើយបន្តការតវ៉ានៅឡើយ»។

ប្រសាសន៍របស់លោក វណ្ណ សូផាត ជាការបញ្ជាក់ចំពោះសេចក្ដីថ្លែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក សាយ សំអាល់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៩ មករា។ លោក សាយ សំអាល់ ថ្លែងថា បញ្ហាទំនាស់ដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់ហើយ៖ «អ្វីដែលនៅសេសសល់ គឺការចុះបញ្ជីដីធ្លី អាហ្នឹងនៅមែន ព្រោះវាច្រើន។ យើងធ្វើមិនទាន់បានទាំងអស់ទេ។ តែយើងនៅធ្វើជាបណ្ដើរៗ ដែលយើងកំពុងធ្វើបណ្ដើរៗរាល់ថ្ងៃនេះ។ អាហ្នឹងនិយាយមែនទែនទៅ គឺអស់ហើយ ចប់ហើយ។ តែអង្គការសង្គមស៊ីវិលលោកជួនកាល គាត់មិនដែលបានមកជជែកជាមួយយើង។ គាត់មិនដែលបានមកពិគ្រោះជាមួយគ្នា គាត់បែរជាចេញរបាយការណ៍ ចេញទិន្នន័យផ្សេងពីយើងទៅវិញ»។

លោក សាយ សំអាល់ មិនបានបញ្ជាក់ពីចំនួនទំនាស់ដែលខាងលោកដោះស្រាយទេ ប៉ុន្តែលោក វណ្ណ សូផាត ឲ្យដឹងថា តួលេខករណីដីធ្លីដែលមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានកត់ត្រាទុកចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៧ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មានចំនួនជាង ៣០០ករណី។ លោកថា ករណីដោះស្រាយបានខ្លះ គឺករណីតូចៗ៖ «យើងឃើញថាក្នុងចំណោម ៤២ករណីនេះ មានតែ ៥ ទៅ ៦ករណី ត្រូវបានដោះស្រាយ។ ប៉ុន្តែអាហ្នឹងជាករណីដែលដីទំហំតូច ហើយមិនមែនជាដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចទេ។ អ៊ីចឹងយើងឃើញថា ដីដែលអាចដោះបានហ្នឹង គឺជាដីដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច ហើយជាដីមានទំហំតូចៗត្រឹម ១០០ហិកតារចុះ។ តែយើងអត់ឃើញមានដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចកាត់មកប្រជាពលរដ្ឋវិញ ជាការបញ្ចប់ជម្លោះដីធ្លីតែម្ដងនោះ គឺយើងអត់ឃើញមានទេ»។

ទន្ទឹមគ្នានេះ ប្រធានគ្រប់គ្រងផ្នែកអង្កេតនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់បន្ថែមថា បញ្ហាទំនាស់ដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច នៅតែមានប្រជាពលរដ្ឋច្រើនស្វែងរកដំណោះស្រាយនៅឡើយ មានជាអាទិ៍ ដូចជានៅខេត្តព្រះវិហារ ជាដើម។ លោកថា បញ្ហានេះ ជួនកាលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងកសិកម្ម ឬក៏ខេត្ត៖ «ជម្លោះដីជាមួយអ្នកមានអំណាចអីនោះ គឺវានៅតែមាន កំពុងគគ្រឹកគគ្រេងណាស់។ យើងមិនបាច់មើលអីច្រើនទេថា តើបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាពលរដ្ឋហ្នឹងគាត់តវ៉ារឿងដីធ្លីហើយឬនៅ? ជាពិសេសនៅទីក្រុងភ្នំពេញ គាត់នៅតវ៉ា បើសិនជាអស់ អាហ្នឹងបញ្ហាដីធ្លីចប់ហើយ ហើយចំពោះបញ្ហាដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចក៏អ៊ីចឹងថា បើសិនជាមិនមានជម្លោះជាមួយក្រុមហ៊ុនដីសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ចទៀតទេ អាហ្នឹងបានយើងសន្មតថា វាត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់»។

ទាក់ទងនឹងករណីជម្លោះដីធ្លីនេះ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៨ មករា ក្រុមពលរដ្ឋមានទំនាស់ដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនស្ករអំពៅនៅខេត្តកោះកុង ប្រមាណ ១០០នាក់ ដែលតំណាងឲ្យពលរដ្ឋ ១៧០គ្រួសារបាននាំគ្នាទៅក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយសម្រាប់ពួកគាត់ ដែលត្រូវក្រុមហ៊ុនទាំងពីរឈូសឆាយផ្ទះសម្បែង។ សម្រាប់ករណីដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ ក្រុមពលរដ្ឋនឹងរង់ចាំមើលលទ្ធផលដោះស្រាយក្រោយការជួបចរចាគ្នានៅថ្ងៃទី២០ មករា ខាងមុខនេះ៕

Tuesday, January 17, 2017

Timber raids log multiple arrests

Illegal timber was busted by Forestry Administration officials leading to two arrests in Stung Treng province early this week. Photo supplied.

Forestry officials in Stung Treng province arrested two people and confiscated three SUVs loaded with timber on Saturday night during a raid in Siem Pang district.

Provincial agriculture department chief Leang Seng said the cars, timber and two workers were sent to his department yesterday and the case was being processed, though he declined to reveal details about the suspects.

“We arrested two workers when the group was heading to Veun Sai district in Ratanakkiri, but others managed to flee,” he said.

In another case on Saturday, more than 400 planks of second-grade wood were confiscated in Preah Vihear’s Chheb district.

Poeng Trida, provincial agriculture department director, said the wood, hidden by local traders, was confiscated during a joint operation between military police and Forestry Administration (FA) officials.

“We discovered the illegally logged wood during a patrol and brought it to forestry office,” he said, adding that the unnamed offenders can avoid court if they pay associated fines.

In Kampong Thom’s Sandan district, meanwhile, another joint military police-FA effort saw six people arrested on Saturday after they attempted to retrieve wood confiscated by authorities on Wednesday.

We arrested six people and confiscated two trucks carrying 10 cubic metres of second-grade wood,” District Governor Long Kisoeng said yesterday.

A local news report said the wood belonged to the wife of district police chief Uong Maly, a claim he flatly denied yesterday. “She has nothing to do with it,” he said.