Saturday, January 21, 2017

សហគមន៍​ព្នង​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី​ស្នើ​អាជ្ញាធរ​ដោះស្រាយ​សំណង​សែន​ព្រេន​ដី​ខ្ទម​អ្នក​តា

សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ព្នង ភូមិ​ពូត្រែង ឃុំ​ដាក់ដាំ ស្រុក​អូររាំង ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី បង្ហាញ​ទីតាំង​ខ្ទម​អ្នកតា​ដែល​មន្ត្រី​សាលា​ស្រុក​ឈូស​ឆាយ​យក​ដី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦

 

សហគមន៍​ព្នង​ភូមិ​ពូត្រែង ឃុំ​ដាក់ដាំ ស្រុក​អូររាំង ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ដំណោះស្រាយ​សមស្រប​ទាក់ទិន​ការ​ឈូស​ឆាយ​ដី​ប៉ះពាល់​តំបន់​ទួល​អ្នក​តា ទីសក្ការៈ​របស់​សហគមន៍​នៅ​ឡើយ។ អ្នក​ភូមិ​បដិសេធ​ការ​សម្របសម្រួល​ផ្ដល់​សំណង​សែន​ព្រេន​ដែល​អាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំ​សម្រេច​​ដោយ​គ្មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​តំណាង​សហគមន៍។

តំណាង​សហគមន៍​ភូមិ​ពូត្រែង ឃុំ​ដាក់ដាំ អំពាវនាវ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ពន្លឿន​ការ​ដោះស្រាយ​សំណង​សែនព្រេន​ជំនឿ​ប្រពៃណី​ពាក់ព័ន្ធ​មន្ត្រី​អាជ្ញាធរ​ស្រុក​ឈូស​ឆាយ​ដី​ប៉ះពាល់​តំបន់​ខ្ទម​អ្នក​តា​សហគមន៍។

ប្រធាន​សហគមន៍ លោក ព្យាន ច្រែន បញ្ជាក់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មករា ថា សហគមន៍​បដិសេធ​មិន​ទទួល​​យក​ការ​សម្របសម្រួល​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​មន្ត្រី​ភូមិ​ឃុំ​ទេ ពីព្រោះ​មិន​មាន​វត្តមាន​តំណាង​សហគមន៍​ និង​ចាស់​ទុំ​ចូលរួម​សម្រេច។ លោក​កត់សំគាល់​ថា ស្ត្រីៗ​ជា​សមាជិក​សហគមន៍​ប្រមាណ ១០​នាក់​ត្រូវ​​បាន​អាជ្ញាធរ​អញ្ជើញ​ចូល​រួម​សម្របសម្រួល​ទទួល​ប្រាក់​សំណង ក៏​ប៉ុន្តែ​អ្នក​ភូមិ​ភាគ​ច្រើន​បដិសេធ​​មិន​ទទួល​យក​ដំណោះស្រាយ​នោះ​ទេ៖ «មក​ពី​ភ្នំពេញ ដល់​ផ្ទះ​កូន​ខ្ញុំ​ប្រាប់​ថា គេ​ដោះស្រាយ​ឲ្យ ១០០ ​កាល​នោះ​ខ្ញុំ​ទារ ២​ពាន់​ដុល្លារ ខ្ញុំ​ថា​អត់​​ចង់​ទេ យើង​អត់​ព្រម​ទេ ប្រាក់​ផាក​ពិន័យ​ផ្សេង សែន​ព្រេន​ផ្សេង»។

​សហគមន៍​ភូមិ​ពូត្រែង កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦ បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​មន្ត្រី​សាលា​ស្រុក​អូររាំង លោក ខៀវ ព្រិល ពី​បទ​ឈូស​ឆាយ​ដី​ប៉ះពាល់​តំបន់​សក្ការៈ​សហគមន៍ និង​ទាមទារ​សំណង​សែន​ព្រេន ២​ពាន់​ដុល្លារ។ រហូត​ដល់​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៦ មន្ត្រី​អាជ្ញាធរ​ភូមិ ឃុំ បាន​សម្របសម្រួល​ឲ្យ​ភាគី​ចុង​ចោទ​ផ្ដល់​សំណង​សែនព្រេន​ខ្ទម​អ្នក​តា​ជា​ប្រាក់ ១០០​ដុល្លារ ក៏​ប៉ុន្តែ​ចាស់​ទុំ និង​តំណាង​​សហគមន៍​មិន​យល់​ស្រប។

ប្រធាន​ភូមិ​ពូត្រែង លោក ប្លង់ សេង បញ្ជាក់​ដែរ​ថា បន្ទាប់​ពី​សហគមន៍​បដិសេធ​នោះ​មក ដំណោះ​ស្រាយ​ការ​តវ៉ា​របស់​សហគមន៍​អូស​បន្លាយ​រហូត​បច្ចុប្បន្ន ដោយសារ​តែ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​មិន​បាន​​ជួប​ដោះស្រាយ​គ្នា​បន្ត​ឡើយ។ លោក​ថា អាជ្ញាធរ​ភូមិ​ឃុំ និង​រៀបចំ​គម្រោង​ជួបជុំ​គ្នា​នេះ​ជា​ថ្មី ដើម្បី​បន្ត​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ឡើង​វិញ៖ «ចាស់​ទុំ​បន្ទោស​គ្នា​គេ​ទៀត​ថា ដោះស្រាយ​តែ​ម្នាក់​គាត់​ថា​ឲ្យ ១០០ បើ​ត្រឹម ៥០០​អត់​ស្អី​ទេ ចាំ​​ជួយ​ដោះស្រាយ​ក្រោយ​ទៀត»។

​កាល​ពី​ពាក់​កណ្ដាល​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦ សហគមន៍​ពូត្រែង ប្រមាណ ៥០​នាក់ បាន​នាំ​គ្នា​រារាំង​គ្រឿងចក្រ​របស់​មន្ត្រី​សាលា​ស្រុក​ដែល​ព្យាយាម​ឈូស​ឆាយ​ដី​បំពាន​លើ​ដី​តំបន់​ខ្ទម​អ្នក​តា​សហគមន៍​មាន​ទំហំ​ប្រមាណ​កន្លះ​ហិកតារ​នៅ​លើ​ដី​ទួល​នៃ​តំបន់​ភ្នំ ឋិត​នៅ​ចម្ងាយ​ជាង​មួយ​គីឡូម៉ែត្រ​​ពី​ភូមិ​ពូត្រែង។

អភិបាល​ស្រុក​អូររាំង លោក ឆេង ទុនណារី បញ្ជាក់​ថា អាជ្ញាធរ​ស្រុក​បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ភូមិ​ឃុំ​សម្របសម្រួល​សង​សំណង​សែនព្រេន​នេះ​ជូន​សហគមន៍​ឲ្យ​បាន​សមស្រប ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​បាន​ដឹង​ពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​សម្របសម្រួល​នោះ​ទេ។

លោក​ថា ប្រសិន​សហគមន៍​មិន​យល់​​ស្រប​ការ​ដោះស្រាយ​របស់​អាជ្ញាធរ​ភូមិ​ឃុំ អាជ្ញាធរ​ស្រុក​នឹង​ណែនាំ​ឲ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ជួបជុំ​ដោះស្រាយ​​បញ្ហា​នេះ​ជា​ថ្មី​ទៀត៖ «កន្លង​ទៅ​ខ្ញុំ​បាន​ទុក​ពេល​ឲ្យ​គាត់​ជជែក​គ្នា​ដោយសារ​បង​ប្អូន​ដែល​ទាមទារ​អត់​ទាន់​សម្រេច​ថា ត្រូវ​ទាមទារ​យ៉ាង​ម៉េច»។

​ជំនឿ​របស់​ជនជាតិ​ព្នង ភូមិ​ពូត្រែង រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ពួកគេ​តែង​រួម​គ្នា​រៀបចំ​កាប់​ជ្រូក​មួយ​ក្បាល ស្ងោរ​មាន់ និង​ស្រា ពាង​តាម​ក្រុម​គ្រួសារ​នីមួយៗ យក​មក​សែន​ខ្ទម អ្នក​តា​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា អ្នក​តា​ឡាវអន់យើ ឬ​អ្នកតា​​ត្រពាំងតាយើ ដែល​អ្នក​ភូមិ​ជឿ​ថា បារមី​អ្នក​តា​នេះ​ជួយ​ឲ្យ​អ្នក​ភូមិ​ទទួល​បាន​ភោគផល​កសិកម្ម​ល្អ ចៀស​ផុត​បាតុភូត​រន្ទះ​បាញ់ ងាប់​គោ ក្របី និង​ស្លាប់​អ្នក​ភូមិ ឬ​ការពារ​មិន​ឲ្យ​កើត​មាន​ជំងឺ​​រាតត្បាត​ក្នុង​ភូមិ ពិសេស​គឺ​ការពារ​សត្វ​ឃ្មុំ និង​គ្រោះថ្នាក់ ខណៈ​អ្នក​ភូមិ​ស្វែង​រក​ឃ្មុំ​ក្នុង​ព្រៃ​ជា​​មុខ​របរ។

តំណាង​សហគមន៍​បញ្ជាក់​ថា អ្នក​ភូមិ​នឹង​យល់​ព្រម​សម្របសម្រួល ប្រសិន​អ្នក​ឈូស​ឆាយ​ដី​សង​សំណង​សែនព្រេន​ជា​ប្រាក់ ២​លាន​រៀល និង​ជ្រូក​​​មួយ​ក្បាល មាន់​១ និង​ស្រា​ពីរ​ពាង៕

ក្រសួង​ព្រម​ស្រាវជ្រាវ​ករណី​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ការ​ផ្ដល់​​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​តាម​សំណើ​គ.ជ.ប


ប្រជាពលរដ្ឋ​នាំ​គ្នា​ទៅ​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​គំរូ​ថ្មី​នៅ​ឃុំ​រកាអារ ស្រុក​កងមាស ខេត្ត​កំពង់ចាម កាល​ពី​ខែ​សីហា ២០១៥។  RFA/Saut Sokprathna



ក្រសួង​មហាផ្ទៃ យល់​ព្រម​ចុះ​សិក្សា​ដល់​ទីតាំង​ផ្ទាល់​ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ករណី​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ការ​ផ្ដល់​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ តប​តាម​សំណើ​របស់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត (គ.ជ.ប)។ ចំណែក​ភាគី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជាដើម​បណ្ដឹង​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​សើរើ​នៃ​ការ​ធ្វើ​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ស្វាគមន៍​ចំពោះ​ចំណាត់​ការ​នេះ ប៉ុន្តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ត្រូវ​ចុះ​ពិនិត្យ​ស្រាវជ្រាវ​គ្រប់​ករណី​ដល់​ទី​តាំង​ពិត។

ក្នុង​ចំណោម​បញ្ជី​ឈ្មោះ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះ​ឆ្នោត​ដំបូង​ចំនួន ១៧៩ ដែល​ដើម​បណ្ដឹង​ប្ដឹង​មក គ.ជ.ប ចោទ​ប្រកាន់​អ្នក​ទាំង​នោះ​ជា​ជនបរទេស ឬ​ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម ដែល​ទទួល​បាន​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់ រហូត​អាច​ទៅ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​បាន។ ជា​លទ្ធផល ក្រសួង​មហាផ្ទៃ សម្រេច​ស្រាវជ្រាវ​ទៅ​ដល់​មូលដ្ឋាន​លើ​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​ចំនួន ២៧។

​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​នីតិកម្ម និង​កិច្ចការ​បោះឆ្នោត អ្នកស្រី ម៉េង សុធារី ដែល​អ្នកស្រី​ជា​តំណាង​ឲ្យ​ដើម​បណ្ដឹង​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​សំណុំរឿង​ប្ដឹង​ទៅ គ.ជ.ប យល់​ថា ការ​ឆ្លើយ​តប​របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ បែប​នេះ មិន​ទាន់​គ្រប់​គ្រាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយ​អ្នកស្រី​ទាមទារ​ស៊ើប​អង្កេត​ឈ្មោះ​ចំនួន ១៧៩ ដល់​ទី​កន្លែង​ទាំង​អស់។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត អ្នកស្រី​ទាមទារ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ មាន​វិធានការ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ចំពោះ​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច​ដែល​ផ្ដល់​ឯកសារ និង​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ មិន​ត្រឹមត្រូវ​ដល់​ជនជាតិ​វៀតណាម៖ «»។

​លិខិត​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង ផ្ញើ​ជូន​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក ចុះ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មករា ឲ្យ​ដឹង​ថា សំណុំរឿង​ទាំង​៧ ដែល​ត្រូវ​ស្នើ​ឲ្យ​លុប​ឈ្មោះ​ចំនួន ១៧៩ នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​បោះឆ្នោត​ដំបូង ហើយ​ត្រូវ​បាន គ.ជ.ប ផ្ញើ​ទៅ​ក្រសួង​ឲ្យ​ស្រាវជ្រាវ​នោះ រក​ឃើញ​ថា អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ​ចំនួន ១៥២ ជា​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​គំរូ​ថ្មី ត្រឹមត្រូវ និង​មាន​ទិន្នន័យ​រក្សា​ទុក​នៅ​ក្នុង​ម៉ាស៊ីន​មេ (Sever) របស់​នាយកដ្ឋាន​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ។ រី​ឯ​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​ចំនួន ២០​ទៀត ជា​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​គំរូ​ចាស់ គ្មាន​ប្រព័ន្ធ​ព័ត៌មានវិទ្យា​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង និង​រក្សា​ទុក​ក្នុង​ទិន្នន័យ ដូច្នេះ​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ពេល​វេលា​សមស្រប និង​មន្ត្រី​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ដល់​ទីតាំង។ ចំណែក​ឯកសារ​បញ្ជាក់​អត្តសញ្ញាណ​ចំនួន ៧ តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ពេលវេលា​សមស្រប និង​មន្ត្រី​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​ដល់​ទីតាំង​ផ្ទាល់។

​លិខិត​របស់​លោក ស ខេង ដដែល​មិន​បញ្ជាក់​ពី​ពេល​វេលា​ច្បាស់លាស់​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ។ អាស៊ីសេរី មិន​ទាន់​អាច​សុំ​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ពី​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ បាន​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មករា។

ចំណែក​សមាជិក គ.ជ.ប លោក មាន សទិ ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​មករា ថា លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ អាច​ដឹង​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៧។ លោក​ដឹង​ដែរ​ថា ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​ដែល គ.ជ.ប បញ្ជូន​ទៅ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ក្នុង​ករណី​ក្រសួង​រក​មិន​ទាន់​ឃើញ​ពី​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ការ​ផ្តល់​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ គ.ជ.ប នៅ​តែ​រក្សា​ឈ្មោះ​ទាំង​នោះ​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ដដែល។

ចំណែក​អ្នក​នាំ​ពាក្យ គ.ជ.ប  លោក ហង្ស ពុទ្ធា យល់​ថា ការ​ឆ្លើយ​តប​របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ នៅ​ពេល​នេះ អាច​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​ការងារ គ.ជ.ប ទាក់ទង​ការ​ដោះស្រាយ​ពាក្យ​បណ្ដឹង និង​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ។

លោក ហង្ស ពុទ្ធា ឲ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា គិត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែ​មករា គ.ជ.ប ទទួល​បាន​បណ្ដឹង​ចំនួន ២១៣ ដែល​ស្នើ​លុប​ឈ្មោះ​មនុស្ស​ជាង ២.០០០​នាក់ ចេញ​ពី​បញ្ជី​បោះឆ្នោត ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ជា​ជនបរទេស ឬ​ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម៖ «»។

​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ហៅ​កាត់​ថា គ.ជ.ប បាន​ទទួល​ពាក្យ​បណ្ដឹង​របស់ ពលរដ្ឋ និង​តំណាង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​២២ ខែ​មករា ដំណាល​គ្នា​នឹង​ទទួល​ពាក្យ​បណ្ដឹង​នេះ គ.ជ.ប ក៏​ដោះស្រាយ​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ជា​ហូរហែ​ដែរ ហើយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ខែ​មករា ស្ថាប័ន​បោះឆ្នោត​មួយ​នេះ​នឹង​បញ្ចប់​ការ​ស្រាយ​ពាក្យ​របស់​ខ្លួន។ តាម​រយៈ​ការ​ដោះស្រាយ​ពាក្យ​បណ្ដឹង​កន្លង​មក ដើម​បណ្ដឹង​ដែល​ជា​ពលរដ្ឋ និង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ប្ដឹង គ.ជ.ប ឲ្យ​លុប​ឈ្មោះ​ជនជាតិ​វៀតណាម ចេញ​ពី​បញ្ជី​បោះឆ្នោត​ដំបូង ដោយ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា អាជ្ញាធរ​ផ្ដល់​អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ ឬ​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ មិន​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់៕

សង្គម​ស៊ីវិល​និង​ជន​ពិការ​ស្នើ​​សាលា​រាជធានី​ផ្ដល់​ទីតាំង​ជន​ពិការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​កន្លែង


ក្រុម​តន្ត្រី​មូលនិធិ​ជន​ពិការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​នៅ​ចំណុច​ស្តុប​អាងទឹក​អូឡាំពិក នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៦។  RFA/Um Raingsy


សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​ផ្ដល់​ទីតាំង​គ្រោង​រៀបចំ​ឆាក​ចំនួន ៣​កន្លែង ឲ្យ​ជន​ពិការ​ប្រគំ​តន្ត្រី ដើម្បី​បញ្ចប់​ការ​ច្រៀង​នៅ​តាម​ទី​សាធារណៈ​នានា ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ ជុំវិញ​ការ​ផ្ដល់​ទីតាំង​នេះ ក្រុម​ជន​ពិការ​មួយ​ចំនួន​ស្វាគមន៍​ចំពោះ​ចំណាត់​ការ​របស់​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក៏​ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​ក្ដី​ព្រួយ​បារម្ភ​ខ្លះ។

សង្គម​ស៊ីវិល​ធ្វើការ​លើក​ស្ទួយ​សិទ្ធិ​ជន​ពិការ និង​ជន​ពិការ ស្នើ​ឲ្យ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ រៀបចំ​ផ្ដល់​ទីតាំង​ឲ្យ​ជន​ពិការ​ប្រគំ​តន្ត្រី​ចំនួន ៥​ទីតាំង ឬ​ច្រើន​ជាង​នេះ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ប្រទាញប្រទង់។

សមាជិក​ក្រុម​តន្ត្រី​ក្ដី​សង្ឃឹម​ថ្មី​នៃ​ជន​ពិការ លោក ឡុង ប៊ុនរ័ត្ន ថ្លែង​ថា លោក​សប្បាយ​ចិត្ត​ដែល​សាលា​រាជធានី​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​រៀបចំ​ទីកន្លែង​ប្រគំ​តន្ត្រី​ចំនួន​៣ សម្រាប់​ជន​ពិការ ៥​ក្រុម។ លោក​បន្ត​ថា ការ​ផ្ដល់​ទីតាំង​ឲ្យ​ពួកគាត់​ប្រគំ​តន្ត្រី​តែ ៣​ទីតាំង​ដូច្នេះ គឺ​មាន​ការ​ពិបាក​ចំពោះ​បែង​ចែក​ផល​លាភ ដោយសារ​ពួកគាត់​ក្នុង​មួយ​ក្រុមៗ​មាន​ចំនួន​ច្រើន។ លោក​បារម្ភ​ទៀត​ថា តើ​ការ​ចែក​វេន​គ្នា ឬ​ដាក់​កាលវិភាគ​ប្រគំ​យ៉ាង​ដូចម្ដេច៖ «»។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មករា អភិបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស បាន​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​មួយ​ ជាមួយ​ជន​ពិការ​ដែល​ច្រៀង​តាម​ទី​សាធារណៈ​នានា​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​ទីតាំង និង​រៀបចំ​ឆាក​ជូន​ពួកគាត់​ឲ្យ​បាន​សមស្រប។

លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស បាន​បង្ហោះ​ព័ត៌មាន​នៅ​លើ​ហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់​លោក​ថា អង្គ​ប្រជុំ​បាន​សម្រេច​ចំនួន ៣​ចំណុច ទី​១ ឯកភាព​បញ្ចប់​ការ​ច្រៀង​តាម​ទី​សាធារណៈ​នានា​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ជំនួស​វិញ​នូវ​ការ​ច្រៀង​តាម​ទីតាំង​ដែល​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ រៀបចំ​ជូន​ចំនួន ៣​ទីតាំង ដែល​មាន​រមណីយដ្ឋាន​វត្តភ្នំ សួន​អតីត​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សួន​ច្បារ​មុខ​វត្ត​បទុមវតី។ ទី​២ មន្ទីរ​សង្គមកិច្ច​រាជធានី ត្រូវ​សហការ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ខណ្ឌ សង្កាត់ ដើម្បី​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ជន​ពិការ និង​ទី​៣ មន្ទីរ​សង្គមកិច្ច ត្រូវ​ជួប​ជាមួយ​ជន​ពិការ ស្វែង​យល់​អំពី​សមត្ថភាព​ចំណេះ​ជំនាញ​ដើម្បី​មាន​លទ្ធភាព​ផ្ដល់​ការងារ​ជូន​ពួកគាត់។

ជន​ពិការ​ច្រៀង​តាម​ទី​សាធារណៈ​បច្ចុប្បន្ន​មាន ២១​ក្រុម សរុប​ចំនួន ១៩៤​នាក់ ដោយ​បាន​បែងចែក​ជា​ក្រុម​ប្រគំ​តន្ត្រី​ជា ៥​ក្រុម។

ទាក់ទង​បញ្ហា​នេះ នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ​ជន​ពិការ​កម្ពុជា លោក ងិន សៅរ័ត្ន មើល​ឃើញ​ថា ទីតាំង​ទាំង​៣ ដែល​សាលា​រាជធានី​រៀបចំ​ឲ្យ​នៅ​មាន​បញ្ហា​ខ្លះ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត លោក​ស្នើ​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​បន្ត​អនុវត្ត​ប្រសាសន៍​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​ថា នឹង​ឧបត្ថម្ភ​ឲ្យ​ជន​ពិការ​ទាំង​ឧបករណ៍​តន្ត្រី រថយន្ត និង​ស្បៀង​អាហារ​ជា​ជំនួយ​ផ្សេងៗ​ទៀត ទើប​អាច​បញ្ចប់​ការ​ច្រៀង​តាម​ទី​សាធារណៈ​របស់​ជន​ពិការ​បាន ពីព្រោះ​ពួកគាត់​ប្រកប​របរ​នេះ​សម្រាប់​តែ​ក្រពះ៖ «»។

ឆ្លើយ​តប​ការ​លើក​ឡើង​នេះ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋបាល​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្ដី ថ្លែង​ថា ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ដោយ​ផ្ដល់​ទីតាំង ៣​សិន ហើយ​២ ទីតាំង​ដែល​សុំ​បន្ថែម​ទៀត​នោះ​សាលា​រាជធានី​នឹង​ពិចារណា​នៅ​ពេល​ក្រោយ។ លោក​មិន​ទាន់​អាច​កំណត់​ពេល​វេលា​ថា នឹង​ដំណើរ​ការ​នៅ​ពេល​ណា​នៅ​ឡើយ​ទេ ពីព្រោះ​នៅ​មាន​កិច្ចការ​ជា​ច្រើន​ដែល​សាលា​រាជធានី​ត្រូវ​ធ្វើ​ដូច​ជា​ការ​រៀបចំ​ឆាក ឧបករណ៍​តន្ត្រី និង​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដល់​ជន​ពិការ នឹង​ត្រូវ​ឧបត្ថម្ភ​ប្រចាំ​ខែ​ក្នុង​មួយ​ក្រុម ១​លាន​រៀល។

មួយ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ ​សាលា​រាជធានី​នឹង​ជួប​ប្រជុំ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ជាតិ​ដើម្បី​ជន​ពិការ ដើម្បី​ជជែក​លើ​កិច្ចការ​លំអិត​ផ្សេង​ទៀត ក្រោយ​ពី​ការ​កំណត់​ទីតាំង​រួច​នេះ៕

អ្នក​ភូមិ​នៅ​​ស្ទឹងត្រែង​បង្កើត​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​ដើម្បី​អភិរក្ស​ជីវចម្រុះ​នៅ​ទន្លេ​


ទិដ្ឋភាព​រមណីយដ្ឋាន​អេកូទេសចរណ៍​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ ស្ថិត​ក្នុង​សង្កាត់​សាមគ្គី ក្រុង​ស្ទឹងត្រែង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Men Sothyr


ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ភូមិ​ខេ សង្កាត់​សាមគ្គី ក្រុង​ស្ទឹងត្រែង ស្នើ​សុំ​បង្កើត​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ។ ការ​បង្កើត​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ ប្រយោជន៍​គាំពារ​បរិស្ថាន​ធម្មជាតិ និង​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ទេសភាព​ធនធាន​ធម្មជាតិ​មក​បម្រើ​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​រួម​ចំណែក​ការពារ​ប្រព័ន្ធ​ជីវចម្រុះ​ទន្លេ​មេគង្គ និង​បង្កើន​ការងារ​ដល់​សហគមន៍។

តើ​នៅ​តំបន់​នោះ​មាន​សក្ដានុពល​ធម្មជាតិ​អ្វី​ខ្លះ បាន​ជា​ពលរដ្ឋ​រួម​គ្នា​បង្កើត​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ?

​តំបន់​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ នៅ​តាម​ដង​ទន្លេ​មេគង្គ​មាន​លក្ខណៈ​ខុសប្លែក​ពី​តំបន់​ផ្សេងៗ កំពុង​ទាក់ទាញ​ការ​ចាប់​អារម្មណ៍​ពី​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ។ សក្ដានុពល​ធម្មជាតិ​នៅ​តំបន់​នោះ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ភូមិ​ខេ សង្កាត់​សាមគ្គី ក្រុង​ស្ទឹងត្រែង ផ្ដួចផ្ដើម​ស្នើ​សុំ​បង្កើត​សហគមន៍​ទេសចរ​ឈ្មោះ "សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ"។ អ្នក​ភូមិ​បាន​រៃ​អង្គាស​ប្រាក់​គ្នា សាងសង់​ផ្ទះ​ទឹក ទិញ​ទូក​ដឹក​ជញ្ជូន​ភ្ញៀវ  និង​សម្ភារៈ​ផ្សេងៗ​ដែល​បម្រើ​ឲ្យ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ។

សមាជិក​សហគមន៍ លោក ប៉ាល់ សុវណ្ណារ៉ា ឲ្យ​ដឹង​ថា គោលបំណង​បង្កើត​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ គឺ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ រួម​គ្នា​ថែរក្សា​អន្លង់​អភិរក្ស​ថ្មបាំង ឬ​អភិរក្ស​ជលផល ទប់ស្កាត់​បទល្មើស​នេសាទ ថែរក្សា​តំបន់​រ៉ាំសា និង​អភិរក្ស​ប្រព័ន្ធ​ជីវចម្រុះ។ លោក​បន្ត​ថា លក្ខណៈ​ពិសេស​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ គឺ​មាន​រុក្ខជាតិ​ដុះ​ចេញ​ពី​ផ្ទៃ​ទឹក​រំលេច​ឫស​ឈើ​ស្រស់​ស្អាត អម​ដោយ​ឆ្នេរ​ខ្សាច់​ធម្មជាតិ និង​មាន​ទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ​ហូរ​ថ្លា​ឆ្វេង។ ក្រៅ​ពី​នេះ សហគមន៍​បាន​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ស្វាគមន៍​បម្រើ​សេវាកម្ម​ជូន​ភ្ញៀវទេសចរ ដូចជា​មាន​កាណូត និង​ទូក លក់​ម្ហូប​អាហារ​ជាដើម៖ «គឺ​ថា​យើង​មិន​ឲ្យ​គេ​មក​ឆក់ ឬ​មួយ​គប់​គ្រាប់បែក​ទេ។ គោលបំណង​របស់​យើង​គឺ​យើង​ថែរក្សា​កន្លែង​ហ្នឹង។ ចង់​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​យើង​មាន​មុខ​របរ មាន​ការងារ​ធ្វើ ហើយ​តម្លៃ​សមរម្យ​បំផុត​គឺ​នៅ​ទី​នេះ»។

​ប្រធាន​សហគមន៍ លោក ហ្វយ ប៊ុនវី កត់សម្គាល់​ថា នៅ​តំបន់​នោះ​សំបូរ​ដោយ​បទល្មើស​នេសាទ​ច្រើន លំបាក​នឹង​ទប់ស្កាត់​ទើប​អ្នក​ភូមិ​មូល​មតិ​គ្នា​បង្កើត​សហគមន៍​ដើម្បី​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ក្នុង​តំបន់​នោះ និង​ការពារ​សត្វ​ស្វា​ជាង ២០​ក្បាល​ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​លើ​កោះ​នោះ។ ក្រៅ​ពី​នេះ ស្ទើរ​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​នៅ​ដើម​ខែ​មីនា រហូត​ដល់​ខែ​វិច្ឆិកា មាន​សត្វ​ក្អែក​ទឹក និង​សត្វ​ស្មោញ បាន​មក​រស់​នៅ​តំបន់​នោះ​រាប់​ម៉ឺន​ក្បាល។

លោក​រំពឹង​ថា ការ​បង្កើត​អេកូ​ទេសចរណ៍​នឹង​បង្ក​លក្ខណៈ​ងាយ​ស្រួល​អភិរក្ស​ធនធាន​ធម្មជាតិ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ជាង​មុន៖ «ទី​មួយ​ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការងារ​ធ្វើ​នៅ​ហ្នឹង​ទៅ​កុំ​ឲ្យ​វា​ដើរ​សេព​គ្រឿង​ញៀន​ដើរ​លេង​បន​ល្បែង​ពាលាអាវ៉ាសែ។ ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​ប្អូនៗ​ដឹង​អំពី​អភិរក្ស​សត្វព្រៃ និង​តំបន់​រ៉ាំសា របស់​យើង​ហ្នឹង កុំ​ឲ្យ​មាន​ជន​ខិលខូច​មក​កាប់ យើង​ថែរក្សា​ដើម្បី​ត​ទៅ​អនាគត​កូន​ចៅ​យើង​ជំនាន់​ក្រោយ»។

ទិដ្ឋភាព​រមណីយដ្ឋាន​អេកូទេសចរណ៍​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ ស្ថិត​ក្នុង​សង្កាត់​សាមគ្គី ក្រុង​ស្ទឹងត្រែង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Men Sothyr 

រមណីយដ្ឋាន​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ ឋិត​នៅ​ផ្នែក​មួយ​ដៃ​កោះ​ហាន នៃ​ស្រុក​ថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋបាល​ភូមិ​ខេ សង្កាត់​សាមគ្គី ក្រុង​ស្ទឹងត្រែង ឋិត​នៅ​ទិស​ខាង​ជើង​នៃ​ទី​រួម​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង ឆ្ងាយ​ពី​ទី​រួម​ខេត្ត​ប្រមាណ​ជាង ៣០​គីឡូម៉ែត្រ។ តំបន់​នោះ​ជា​តំបន់​រ៉ាំសា មាន​ដើម​ឈើ​ច្រើន​ប្រភេទ​ដុះ​បញ្ចេញ​ឫស​ខែ​ប្រាំង ដូច​ជា​ដើម​កញ្ច្រែង ដើម​រាំង និង​ដើម​ពោធិ៍ ជាដើម។ រុក្ខជាតិ​ទាំង​នោះ​ជា​ជម្រក​សត្វ​ត្រី​ពង​កូន និង​កន្លែង​អភិរក្ស​ជីវចម្រុះ​ធម្មជាតិ​របស់​សហគមន៍។

ពលរដ្ឋ​រស់​នៅ​ភូមិ​ខេ លោក អ៊ិន ជឿន  កត់សម្គាល់​ថា អ្នក​ភូមិ​រស់​នៅ​តំបន់​នោះ​មាន​ទម្លាប់​អាស្រ័យផល​នេសាទ​លក្ខណៈ​គ្រួសារ កម្រ​ទិញ​ម្ហូប​អាហារ​ពី​ផ្សារ​លើកលែងតែ​រដូវ​បិទ​នេសាទ។ លោក​ថា នៅ​រដូវ​ប្រាំង​កោះ​តំបន់​នោះ​មាន​ចំនួន​ប្រហែល​ជាង ៥០​កោះ ហើយ​ត្រូវ​លិច​ស្ទើរ​ទាំង​អស់​នៅ​ខែ​វស្សា គេ​ឃើញ​នៅ​សេសសល់​តែ​កោះ​ធំៗ។ លោក​មាន​បំណង​ចង់​ឲ្យ​សហគមន៍​មាន​លទ្ធភាព បង្កើត​អេកូ​ទេសចរណ៍ និង​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ដោយ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​អ្នក​វិនិយោគ​គ្រប់គ្រង​តំបន់​នោះ ព្រោះ​ខ្លាច​ក្រែង​ការ​គ្រប់គ្រង និង​អាស្រ័យ​ផល​ធនធាន​ធម្មជាតិ​មិន​ច្បាស់លាស់៖ «ដល់​ពេល​ខែ​ប្រាំង​ពួក​ខ្ញុំ​ចង់​ធ្វើ​កន្លែង​លេង​ធម្មតា​ដល់​ពេល​ចាប់​ពី​ខែ ៦ ទៅ​ទឹក​លិច​អស់ ព្រោះ​ពួក​ខ្ញុំ​ប្រមូល​ទៅ​វិញ​អស់​ហើយ​អីវ៉ាន់។ ទឹក​លិច​អស់​វា​ជា​ជម្រក​សត្វ​ពង​ត្រី​ដែល​ពង​នៅ​ហ្នឹង​មាន​ត្រី​ក្អែក ត្រី​ក្របី ត្រី​ក្រពើ»។

​ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ អ្នក​ទេសចរ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ទេសចរ​ច្រើន​ទៀត ដែល​កំពុង​កម្សាន្ត​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​អេកូ​ទេសចរណ៍​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ គឺ​កញ្ញា ម៉ា ឡេនី មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ថា មូលហេតុ​ដែល​កញ្ញា​មក​កម្សាន្ត​នៅ​តំបន់​នោះ ដោយសារ​ទទួល​ព័ត៌មាន​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក (Facebook)។ កញ្ញា​ចង់​ឲ្យ​សហគមន៍​មាន​គោល​ជំហរ​ច្បាស់លាស់​គ្រប់គ្រង និង​ការ​ទាញ​ប្រយោជន៍​ពី​អ្នក​ទេសចរ មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ជីវចម្រុះ ជាពិសេស​មាន​ការ​គ្រប់គ្រង​កាក​សំណល់​ត្រឹមត្រូវ៖ «ខ្ញុំ​មិន​ចង់​ឲ្យ​គេ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​ទេ យើង​ជួយ​ថែរក្សា​ធម្មជាតិ ឬ​រុក្ខជាតិ​នៅ​ប្រទេស​យើង​ឲ្យ​បាន​ល្អ​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាប់​បំផ្លាញ»។

ប្រធាន​មន្ទីរ​ទេសចរណ៍​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង លោក អ៊ន់ ប៉ោសឿន សម្ដែង​ការ​គាំទ្រ​ចំពោះ​ការ​បង្កើត​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរ​របស់​ពលរដ្ឋ ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​ថា ការ​បង្កើត​អេកូ​ទេសចរណ៍​លក្ខណៈ​សហគមន៍​ត្រូវ​មាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើសរើស​គណៈកម្មការ​រចនាសម្ព័ន្ធ លក្ខន្តិកៈ និង​បែង​ចែក​ផលប្រយោជន៍​ច្បាស់លាស់ ដោយ​មាន​មន្ទីរ​ទេសចរណ៍​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​លក្ខន្តិកៈ​របស់​សហគមន៍​ផង។ លោក​ថា មន្ទីរ​ជំនាញ​នឹង​ផ្តិតផ្តូង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការ​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​បន្ថែម​ទៀត ផ្ដោត​សំខាន់​ពង្រឹង​ផលិតផល​ទេសចរណ៍ ការ​ផ្ដល់​សេវាកម្ម និង​គ្រប់គ្រង​កាកសំណល់​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ។

លោក អ៊ន់ ប៉ោសឿន បញ្ជាក់​ថា មន្ទីរ​ជំនាញ​នឹង​ចុះ​អប់រំ​ណែនាំ​សហគមន៍​ផ្ទាល់​ពី​គុណភាព​សេវាកម្ម សុខ​សុវត្ថិភាព គ្រប់គ្រង​សំរាម និង​កំណត់​តម្លៃ​សេវាកម្ម​ជាដើម៖ «មន្ទីរ​ទេសចរណ៍​មិន​មែន​ជា​កម្មសិទ្ធិ​តំបន់​ណា​មួយ​នោះ​ទេ។ មន្ទីរ​ទេសចរណ៍​ជា​ស្ថាប័ន​ជំនាញ​មួយ​ជួយ​ពង្រឹង​គុណភាព​នៃ​សេវាកម្ម ប្រសិន​មាន​ការ​វិនិយោគ។ ពាក់ព័ន្ធ​តំបន់​រ៉ាំសា ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​មន្ទីរ​បរិស្ថាន​ទៀត ព្រោះ​គេ​មាន​ចេញ​អនុក្រឹត្យ​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង ព្រោះ​កា​ណា​គេ​កំណត់​កន្លែង​លេង​យ៉ាង​ម៉េច​អី​ម៉េច? ព្រោះ​វា​អាច​ប៉ះពាល់​ជីវចម្រុះ​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង។ បំពង​សំឡេង​ខ្លាំង​ពេក​វា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​សត្វ​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង អ៊ីចឹង​មន្ទីរ​បរិស្ថាន​គេ​អាច​នឹង​ចុះ​ទៅ​វាយ​តម្លៃ​បន្ថែម​ទៀត​ដែរ គួរ​កំណត់​ឲ្យ​បាន​នៃ​ការ​រៀបចំ»។

​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង មាន​រមណីយដ្ឋាន​អេកូ​ទេសចរណ៍​ចំនួន ២៧​កន្លែង ក្នុង​នោះ​មាន​រមណីយដ្ឋាន​ទេសចរណ៍​ចំនួន ៧​កន្លែង ដែល​ផ្ដល់​សក្ដានុពល​ខ្លាំង គឺ​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​បុប្ផា​ភ្លុក រមណីយដ្ឋាន​អូរឫស្សី​កណ្ដាល សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​ឃុំ​ព្រះ​រំកិល សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​បូរីអូរស្វាយ រមណីយដ្ឋាន​អេកូ​ទេសចរណ៍​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ទន្លេ​មេគង្គ សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​វើនសៀន និង​សហគមន៍​អេកូ​ទេសចរណ៍​អាហារ​ត្មាត៕

Friday, January 20, 2017

សង្គម​ស៊ីវិល​ស្នើ​ឲ្យ​មាន​វិធានការ​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​អាជីវករ​ដែល​ដាក់​សារធាតុ​គីមី​រក្សា​ទំនិញ


អនុប្រធាន​សាខា​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ លោក ជា ប៉ិច (រូប​កំពុង​សរសេរ) ដឹកនាំ​ក្រុម​ការងារ​ជំនាញ​ចុះ​ពិនិត្យ​ម្ហូប​អាហារ ចំណី​ត្រី​សាច់ បន្លែ​ផ្លែ​ឈើ និង​មុខ​សមុទ្រ​ស្រស់​នៅ​ផ្សារ​វាលរេញ កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១៧។ RFA/Den Ayuthyea



មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ស្នើ​ដល់​មន្ត្រី​ជំនាញ ត្រូវ​មាន​វិធានការ​ផ្លូវច្បាប់​ឲ្យ​បាន​ធ្ងន់ធ្ងរ ទៅលើ​ក្រុម​អាជីវករ​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​មុខ​ទំនិញ​របស់​ពួកគេ ត្រូវ​មន្ត្រី​ជំនាញ​រក​ឃើញ​មាន​សារធាតុ​គីមី ដាក់​លក់​នៅ​លើ​ទីផ្សារ ដែល​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​អ្នកប្រើប្រាស់។

មន្ត្រី​សាខា​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ធ្វើ​ពិសោធន៍​រក​ឃើញ​សារធាតុ​គីមី នៅ​លើ​គ្រឿង​សមុទ្រ​ស្រស់​មួយ​ចំនួន ដែល​អាជីវករ​ដាក់​លក់​នៅ​លើ​ទីផ្សារ​វាលរេញ និង​ផ្សារ​លើ។​

អនុប្រធាន​សាខា​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ លោក ជា ប៉ិច បញ្ជាក់​ថា មន្ត្រី​ជំនាញ​បាន​ដុត​បំផ្លាញ បង្គា និង​មឹក​ស្រស់​សរុប​មាន​ចំនួន​ជាង ៥០​គីឡូក្រាម ដែល​មន្ត្រី​ជំនាញ​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ចាប់ និង​ដកហូត ពី​ក្រុម​អាជីវករ នៅ​ផ្សារ​វាលរេញ និង​ផ្សារ​លើ។

មន្ត្រី​ជំនាញ​រូប​នេះ ព្រួយបារម្ភ​អំពី​ខុស​ភាព របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ នៅ​គ្រា​ស្ថាប័ន​នេះ បាន​នាំ​យក​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​ចល័ត​ពី​អគ្គនាយកដ្ឋាន​កាំកុងត្រូល មក​ពិសោធន៍​គ្រឿង​សមុទ្រ ឬ​ម្ហូប​សមុទ្រ​ស្រស់ៗ រយៈពេល ៣​ថ្ងៃ ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​មករា ហើយ​បាន​រក​ឃើញ បង្គារ និង​មឹក​ស្រស់ ព្រមទាំង​ស្ពៃ​ជ្រក់ មាន​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​គីមី ដែល​ត្រូវ​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ទៅលើ​ចំណីអាហារ។

លោក ជា ប៉ិច រៀបរាប់​ថា គ្រឿង​សមុទ្រ​ស្រស់ ដែល​អាជីវករ​ដាក់​លក់ នៅ​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវជាតិ​លេខ ៤ នៅ​ទល់មុខ​ផ្សារ​វាលរេញ ស្រុក​ព្រៃនប់ មន្ត្រី​ជំនាញ​ត្រួតពិនិត្យ​មុខទំនិញ ២០​ប្រភេទ​ផ្សេងគ្នា បាន​រក​ឃើញ​ស្តង់​លក់​គ្រឿង​សមុទ្រ​ស្រស់ ២​តូប មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​គីមី ទៅលើ​បង្គារ​ស្រស់​ប្រមាណ ១៤​គីឡូក្រាម។ ចំណែក​នៅ​ផ្សារ​លើ ការ​ត្រួតពិនិត្យ ទៅលើ​ស្តង់ ឬ​តូប​អាជីវករ​លក់ដូរ នៅ​ក្នុង​ផ្សារ​នេះ​ចំនួន ៥៣​តូប រក​ឃើញ​តូប​លក់ដូរ​ចំនួន ១១ តូប ដាក់​លក់​គ្រឿង​សមុទ្រ​ស្រស់ គឺ​ប្រភេទ​បង្គារ និង​មឹក​ស្រស់​ជិត ៤០​គីឡូក្រាម មាន​ដាក់​សារធាតុ​គីមី ដែល​មន្ត្រី​ជំនាញ​ហាមឃាត់។


លោក ជា ប៉ិច បាន​អំពាវនាវ​ដល់​ក្រុម​អាជីវករ​លក់ដូរ​ចំណីអាហារ​ទូទៅ ត្រូវ​មាន​ភាព​ស្មោះត្រង់ ដោយ​មិន​ត្រូវ​លួច​ដាក់​សារធាតុ​គីមី ទៅលើ​ចំណីអាហារ ដើម្បី​ទុក​លក់ដូរ​បាន​យូរ នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ជា​អ្នក​ទទួលទាន​នោះ​ទេ ៖ «ខ្ញុំ​ស្នើសុំ​ទៅដល់​អាជីវករ​លក់ដូរ​ម្ហូប​អាហារ និង​ចំណីអាហារ​គ្រប់​ប្រភេទ ទាំង​អ្នក​បោះ​ដុះ​លក់ និង​អ្នក​លក់រាយ នៅ​លើ​ទីផ្សារ សូម​មេត្តា បញ្ឈប់​នូវ​ការប្រើប្រាស់​សារធាតុ​គីមី ហាមឃាត់​ទៅលើ​គ្រឿង​សមុទ្រ និង​មុខម្ហូប​គ្រប់​ប្រភេទ​ជា​បន្ត​ទៅ​ទៀត»។

មន្ត្រី​ជំនាញ​ចំណីអាហារ លោក ជា ប៉ិច ស្នើ ឲ្យ​ក្រុម​អាជីវករ​លក់ដូរ​បន្លែ​ត្រី​សាច់​នានា​ទូទាំង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ត្រូវ​ចូលរួម​សហការ​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជំនាញ​កាំកុងត្រូល ក្នុង​សកម្មភាព​ចុះ​ត្រួតពិនិត្យ​រក​សារធាតុគីមី នៅ​លើ​ចំណីអាហារ នៅ​តាម​ទីតាំង​ផ្សេងៗ មាន​ទីផ្សារ​ជាដើម ឲ្យ​បាន​ទាំងអស់​គ្នា ព្រោះ​អាច​នឹង​ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​ច្បាប់ បើ​ក្រុម​អាជីវករ​រូប​ណា​រឹងទទឹង មិន​សហការ​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជំនាញ។

មន្ត្រី​ឃ្លាំមើល​ការ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម និង​សាធារណៈ​ជន​ទូទៅ បាន​គាំទ្រ​សកម្មភាព របស់​មន្ត្រី​ស្ថាប័ន​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ក្នុង​ការងារ​ចុះ​ត្រួតពិនិត្យ​រក​សារ​ធាតុគីមី​ជា​បន្តបន្ទាប់ ទៅលើ​ចំណីអាហារ និង​បន្លែ​ផ្លែឈើ​ជាដើម ដើម្បី​ចូលរួម​ថែរក្សា​សុខភាព​ពលរដ្ឋ​។​

អ្នក​សម្របសម្រួល​សមាគម​អាដហុក (Adhoc) ប្រចាំ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ អ្នកស្រី ជៀប សុធារី បាន​ស្នើ​ដល់​មន្ត្រី ជំនាញ​កាំកុងត្រូល ឲ្យ​បង្កើន​សកម្ម​ភាព​ចុះ​ត្រួតពិនិត្យ​ចំណីអាហារ​នេះ ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់​ជាប្រចាំ​ថ្ងៃ ឬ​យ៉ាង​ហោច​ឲ្យ​បាន ១​សប្ដាហ៍​ម្ដង។

អ្នកស្រី សុធារី ដែល​ជា​ស្ត្រី​មេផ្ទះ និង​មាន​កូនស្រី​ក្នុង​បន្ទុក មាន​ជំងឺ​ក្រពះ​ពោះវៀន​ប្រចាំ​កាយ​រ៉ាំរ៉ៃ​ធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ព្យាបាល​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ទៅតាម​វេជ្ជបញ្ជា ជាប្រចាំ​ផង​នោះ​។

អ្នកស្រី បាន​ទទូច​ដល់​មន្ត្រី​កាំ​កុង សាខា​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ បើ​រក​ឃើញ​អាជីវករ និង​អ្នក​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​រូប​ណា បាន​ដាក់​សារធាតុ​គីមី ម្ហូបអាហារ និង​មុខទំនិញ​គ្រប់​ប្រភេទ ដើម្បី​អាច​រក្សាទុក​លក់ដូរ​បា​ន​យូរ ត្រូវតែ​នាំ​ជន​ប្រព្រឹត្តិ​ល្មើស​ទាំងនោះ ទៅ​ផ្ដន្ទាទោស​តាមច្បាប់ ឬ​ដាក់​ពិន័យ ឲ្យ​បាន​ធ្ងន់ធ្ងរ ទើប​ពួកគេ​រាងចាល៖ «សូម​ឲ្យ​មន្ត្រី​ជំនាញ​កាំកុងត្រូល​ចុះ​ពិនិត្យ​ទំនិញ និង​ម្ហូបអាហារ​ដាក់​លក់​នៅ​លើ​ទីផ្សារ ឲ្យ​បាន​ញឹកញាប់ ហើយ​បើសិនជា​រក​ឃើញ​គួរ​តែ​មាន​ការ​ផាក​ពិន័យ និង​គួរ​មាន​បម្រាម​បិទ​ដាក់​នៅ​តាម​ទីតាំង​នីមួយៗ​ដើម្បី​ជា​ការ​ពញាក់​ស្មារតី ដល់​សាមី​ខ្លួន​ផង និង​ប្រាប់​ទៅដល់​អតិថិជន​ផង។ ប៉ុន្តែ​បើ​មន្ត្រី​យើង​គ្រាន់តែ​ទៅ​ដក​ហូត​យក​គ្រឿង​សមុទ្រ ឬ​មុខទំនិញ​ទាំងនោះ​យក​មក ដុត​កម្ទេច​ចោល ដោយ​មិនបាន​អប់រំ និង​ផ្សព្វផ្សាយ ឲ្យ​បាន​ទូលំទូលាយ នៅ​ពេល​ភ្លេចត្រចៀក​នឹង​ទំនិញ​មាន​ដាក់​សារធាតុ​គីមី​ទាំងនោះ នឹង​វិល​ត្រឡប់មកវិញ​។ សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ មនុស្ស​យើង​ភាគច្រើន​ចង់​មាន​ចង់​បាន ដោយ​លែង​ខ្វល់ខ្វាយ​ពី​សុខភាព​អ្នកណា​ទាំងអស់ ដោយសារតែ​ផលប្រយោជន៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​ម្នាក់ៗ»។

យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ចុះ អនុប្រធាន​សាខា​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ លោក ជា ប៉ិច បាន​ប្រកាស​លេខ​ទូរស័ព្ទ ជូន​ដល់​សាធារណជន ឬ​ប្រជាពលរដ្ឋ បើ​មាន​ព័ត៌មាន​សង្ស័យ​ថា ទីតាំង​ណាមួយ​មាន​លក់​អាហារ​ស្រស់ ឬ​ចំណីអាហារ​ទាំង​ភេសជ្ជៈ​កំប៉ុង ឬ​ដប​គ្រប់​ប្រភេទ មាន​ដាក់​សារធាតុ​គីមី និង​ហួស​កាលបរិច្ឆេទ​ប្រើប្រាស់​ជាដើម ត្រូវ​ផ្ដល់​ព័ត៌មាន ឲ្យ​បាន​ឆាប់ មកកាន់​មន្ត្រី​កាំកុងត្រូល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ តាមរយៈ​លេខ​៖ ០៩៨ ៥៥៥ ៦៦៦- ០១៧ ៤៤ ៣៧ ៣៧ និង ០១២ ៩៤៦ ០៤៦៕

ពលរដ្ឋ​ថា​ឈ្មួញ​បន្ត​ដាក់​តាំង​លក់​សត្វ​ព្រៃ​នៅ​ផ្សារ​ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង​ជា​សាធារណៈ

សត្វ​ស្វា​ព្រៃ​ដែល​អ្នក​ភូមិ​ក្នុង​ឃុំ​ស្រែឫស្សី ស្រុក​ថាឡាបរិវ៉ាត់ ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង បាញ់​បាន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៦។ RFA/Men Sothyr



ពលរដ្ឋ និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល អំពាវនាវ​ជា​ថ្មី​ទៀត ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ឲ្យ​លប់​បំបាត់​ការ​ជួញ​ដូរ​សត្វព្រៃ​ខុសច្បាប់ ដ្បិត​ឈ្មួញ​នៅតែ​បន្ត​ដាក់​លក់​ជា​សាធារណៈ​នៅ​ផ្សារ​ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង បើទោះបីជា មន្ត្រី​ជំនាញ​ធ្លាប់​បាន​បង្ក្រាប​ច្រើន​សា​ក្ដី។ សង្គម​ស៊ីវិល​ចាត់​ទុក​ការ​បណ្ដោយ​ឲ្យ​ឈ្មួញ​លក់​សត្វព្រៃ និង​ការអនុវត្ត​ច្បាប់​ធូររលុង គឺជា ការ​រួម​ចំណែក​បំផ្លាញ​សត្វព្រៃ​ដ៏​កម្រ​នៅ​កម្ពុជា។

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​រក​ឃើញ​ថា ការ​ជួញ​ដូរ​សត្វព្រៃ​នៅ​ផ្សារ​ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង​កំពុង​បើក​ទូលាយ​ជា​សាធារណៈ និង​លក់​ជាប្រចាំ​ថ្ងៃ ដូចជា​សត្វ​ឈ្លូស ប្រើស ត្រកូត និង ជ្រូកព្រៃ​ជាដើម ពុំ​ឃើញ​មាន​ស្ថាប័ន​ណា បង្ហាញ​ជំហរ​ច្បាស់លាស់​ទប់ស្កាត់​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ឡើយ​។

មន្ត្រី​សម្របសម្រួល​សមាគម​អាដហុក(ADHOC) ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង លោក ហូ សំអុល ឲ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១៩ មករា​ថា ឈ្មួញ​មុខ​ដដែលៗ​បាន​លក់​សត្វព្រៃ​នៅ​ផ្សារ​ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង​ចំនួន ៤ ទៅ ៥ ទីតាំង​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ កម្រ​ឃើញ​សមត្ថកិច្ច​ឃាត់​ជនល្មើស​ឲ្យ​ទទួលខុសត្រូវ​ទណ្ឌកម្ម​ច្បាប់​ឡើយ គឺ​ឃើញ​តែ​រឹបអូស​សត្វព្រៃ និង​វត្ថុ​តាង​ដុត​បំផ្លាញ​ចោល​។

ក្រៅពី​នេះ​នៅ​ភោជនីយដ្ឋាន​មួយ​ចំនួន នៅ​ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង ក៏​មាន​ដាក់​លក់​សត្វព្រៃ​ដែរ។ លោក​រិះគន់ អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល​ថា គ្មាន​ឆន្ទៈ​លប់​បំបាត់​ការ​ជួញដូរ​សត្វព្រៃ​នោះ​ទេ បែរជា​បណ្ដោយ​ឲ្យ​ករណី​នេះ​កើតឡើង​ដដែលៗ ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កាន់តែ​អស់​ជំនឿ ការអនុវត្ត​ច្បាប់​របស់​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​៖ «គ្រាន់តែ​ធ្វើ​លំៗ​កន្ទេល​ធំ​ប្រ​ឡំ​ដេក​ដែរ​ហ្នឹង រហូតដល់​ពេលខ្លះ​ទាល់តែ​អាជ្ញាធរ​ថ្នាក់​ជាតិ​ដូចជា​ក្រសួង​ចុះ​មក​ធ្វើការ​បង្ក្រាប​អីចឹង​ទៅ ប៉ុន្តែ​ដោយឡែក​ជំនាញ​នៅ​ក្នុង​ខែត្រ​នេះ​ដូចជា មិន​​បាន​ធ្វើ​អី​ទេ​ទាំង​បទល្មើស​សត្វព្រៃ ទាំង​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​ទាំង​បរិស្ថាន​អី​យើង​ឃើញ​ថា ដូចជា​មិន​មាន​ចំណាត់​ការ​អី​ឲ្យ​ធំដុំ»។
កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ ២០១៦ មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ មន្ត្រី​អាវុធហត្ថ​និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល បាន​ចុះ​បង្ក្រាប​ការ​ជួញដូរ​សត្វព្រៃ នៅ​ផ្សារ​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង​រឹបអូស​បាន​សាច់​សត្វ​ព្រៃ​រាប់​រយ​គីឡូក្រាម ព្រមទាំង​ឃាត់ខ្លួន​ជនល្មើស​បាន ៣​នាក់ និង​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​វិញ។ សត្វព្រៃ​ដែល​អាជ្ញាធរ​ជំនាញ​បង្ក្រាប​នោះ​មាន​ដូចជា​ឈ្លូស​ប្រើស ស្វា​អណ្ដើក​ជ្រូកព្រៃ ត្រកួត​និង​រញី​ជាដើម។ ក្រោយពី​ការ​បង្ក្រាប​បាន ៤​ថ្ងៃ​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​និង​ពលរដ្ឋ​នៅតែ​ប្រទះឃើញ​ឈ្មួញ​ដាក់​លក់​សត្វព្រៃ​ដដែល។

អាស៊ីសេរី មិន​អាច​ទាក់ទង​នាយ​ខណ្ឌ​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ​ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង លោក ឈៀង តុលា ដើម្បី​សុំ​ការ​បំភ្លឺ​ករណី​នេះ​បានទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១៩ មករា ព្រោះ​ទូរស័ព្ទ​ហៅ​ចូល​គ្មាន​អ្នកទទួល។

ប្រធាន​កម្មវិធី​ប្រចាំ​កម្ពុជា​នៃ​អង្គការ​អភិរក្ស​សត្វ​ស្លាប​អន្តរជាតិ (Birth Life international) លោក ប៊ូ វីរសក្ស សម្ដែង​ក្តី​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង ខណៈ​ការ​ចរាចរ​លក់​សត្វព្រៃ​នៅតែ​កើតមាន​គគ្រឹក​គគ្រេង។

បញ្ហា​នេះ​អង្គការ​លោក​កំពុង​ជួយ​ដល់​មន្ទីរ​បរិស្ថាន ក្នុង​កិច្ច​ការងារ​គ្រប់គ្រង​អនុវត្ត​ច្បាប់ គ្រប់គ្រង​ដែន​ជម្រក​សត្វព្រៃ​សៀម​ប៉ាង​ខាងលិច នៅ​គ្រា​ដែល​បទល្មើស​បរបាញ់​ដោយ​កាំភ្លើង​ច្នៃ និង​ការ​ដាក់​អន្ទាក់​កើន​ឡើង។

លោក​ថា ការប្រើប្រាស់​កាំភ្លើង​កែច្នៃ និង​ការ​ដាក់​អន្ទាក់​គឺជា​មូលហេតុ​ដែល​ឈ្មួញ​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​ចាប់​សត្វព្រៃ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម ហេតុនេះ​លោក​ចង់​ឃើញ អាជ្ញាធរ​ជំនាញ​ទទួលខុសត្រូវ​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប និង​គ្រប់គ្រង​អាវុធ​កែច្នៃ​គ្រប់​ប្រភេទ​៖ «ជា​សំណូមពរ​សុំ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ខែត្រ​ដែរ​គាត់​នៅ​ជិត​ទីផ្សារ​ជាងគេ​ហ្នឹង ទាំង​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ​ទាំង​មន្ទីរ​បរិស្ថាន​ខែត្រ សួ​ម​ជួយ​ផង​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យមើល​ពី​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ទប់ស្កាត់​ការ​ជួញដូរ​សត្វព្រៃ​ហ្នឹង»។

ពលរដ្ឋ​រស់នៅ​ឃុំ​សំអាង​ស្រុក​ថាឡាបរិវ៉ាត់ ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង លោក អ៊ុក ម៉ៅ ទទូច​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លប់​បំបាត់​ការប្រើប្រាស់​កាំភ្លើង​ច្នៃ​គ្រប់​ប្រភេទ នៅ​គ្រា​ដែល​អ្នកភូមិ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ជនបទ​ភាគច្រើន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បាញ់​សត្វព្រៃ។ លោក​ចាត់​ទុក​កាំភ្លើង​ទាំងនេះ ជា​ប្រភព​វិនាសកម្ម​សត្វព្រៃ និង ប៉ះពាល់​សុវត្ថិភាព​រស់នៅ​របស់​ពលរដ្ឋ​ផង​៖ «បើ​ថា​កាំភ្លើង​ខ្យល់​ហ្នឹង​ឃើញ ៥​បាន ៥ បើ​ឃើញ​១០​គឺ​បាន​ទាំង ១០ គិត​ទៅ​វា​ចង់​ខ្លាំង​ជាង​កាំភ្លើង​មែនទែន​ផង​។ បើ​កាំភ្លើង​មែនទែន​បាញ់​ទៅ​អាច​ឮ​ដល់​ប៉ូលិស​គេ​ទៅ​ដក​យក​ទៅ​ខាន​ទៅ។ បើ​កាំភ្លើង​ខ្យល់​ឆ្ងាយ​ពី​គ្នា ប្រហែល​២០​ទៅ ៣០​ម៉ែត្រ​ក៏​អត់​ដឹង​ដែរ»។

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល​រក​ឃើញ​ថា សត្វព្រៃ​ដែល​ឈ្មួញ​ដាក់​លក់ ទំនងជា​ត្រូវ​បាន​ចរាចរ​ពី តំបន់​ព្រៃ​ការងារ​សៀម​ប៉ាង​ខាងលិច តំបន់​ព្រៃ​ឡង់ ស្រុក​ថាឡាបរិវ៉ាត់ តំបន់​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរៈជ័យ ក្នុងស្រុក​សៀម​ប៉ាង និង​តំបន់​ព្រៃស្រោង​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នៃ​ស្រុក​សេសា​ន និង​ស្រុក​សៀម​បូក ខែត្រ​ស្ទឹងត្រែង។

ច្បាប់​ស្ដីពី​ព្រៃឈើ​ឆ្នាំ​២០០២ មាត្រា​៤៩ ចែងថា ហាមឃាត់​ដាច់ខាត​រាល់​សកម្មភាព​បរបាញ់ យាយី​បំផ្លាញ​សត្វព្រៃ​គ្រប់​ប្រភេទ ជាពិសេស​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ការនាំចេញ​នាំចូល៕

ទស្សនៈ​ជុំវិញ​គម្រោង​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ

កម្លាំង​អាជ្ញាធរ​ក្រុង​ភ្នំពេញ ចាប់​ខ្លួន​បេក្ខជន​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ និង​លោក កែវ ភីរម្យ យក​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៥ កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៤។ RFA/Uon Chhin
 

សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ កំពុង​រៀបចំ​គម្រោង​កែ​លម្អ​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ថ្មី មុន​នឹង​បើក​សម្ពោធ​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់ បន្ទាប់​ពី​​ទទួល​បាន​គោលការណ៍​សម្រេច​ពី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ កាលពី​​​ដើម​ខែ​មករា។ ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ ​មិន​ជំទាស់​នឹង​គម្រោង​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពលរដ្ឋ​ខ្លះ​ យល់​ថា ទីតាំង​ថ្មី​នេះ មិន​សក្ដិសម​សម្រាប់​ធ្វើ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​ទេ។ សម្រាប់​តំណាងរាស្ត្រ​បក្ស​ប្រឆាំង​វិញ ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ចាស់​នៅ​ក្បែរ​វត្ត​ភ្នំ ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​សេរីភាព និង​ការ​តស៊ូ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា ដែល​ក្រោក​ឡើង​ទាមទារ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ និង​សមភាព​ សម្រាប់​ការ​រស់នៅ ដែល​គួរ​រក្សា​ទុក​ជា​អនុស្សាវរីយ៍។

មាន​ផ្ទៃ​២ម៉ឺន​ម៉ែត្រ​ការ៉េ សួនច្បារ​គីឡូម៉ែត្រ​លេខ​៦ ជា​កន្លែង​ហាត់ប្រាណ កន្លែង​សម្រាក​កម្សាន្ត​ និង​កន្លែង​លក់​អាហារ​ ភេសជ្ជៈ​ របស់​ពលរដ្ឋ​នៅ​តំបន់​នេះ។ វា​ស្ថិត​នៅ​មុខ​ស្ថានីយ​​ស្តុក​ប្រេង​ឥន្ធនៈ​សូគីម៉ិច (Sokimex) អម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៥ ស្ថិត​ក្នុង​ខណ្ឌ​ឫស្សីកែវ រាជធានី​ភ្នំពេញ។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុង​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាង​មុខ​ទិដ្ឋភាព​នៃ​សួន​​​នេះ នឹង​ប្រែប្រួល។

កាលពី​ដើម​ខែ​ធ្នូ ២០១៦ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រកាស​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ នៅ​ក្បែរ​រមណីយដ្ឋាន​វត្តភ្នំ ទៅ​ជាយ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​វិញ ដើម្បី​រៀបចំ​កន្លែង​ពាណិជ្ជកម្ម និង​សួន​ច្បារ​សាធារណៈ។

ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ជា​កន្លែង​សម្រាប់​ជួប​ជុំ​ បញ្ចេញ​មតិ តវ៉ា​អហិង្សា។ វាមាន ទំហំ​ទទឹង ៥៥​ម៉ែត្រ និង​បណ្ដោយ ១៩៨​ម៉ែត្រ។ ទីលាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១០ ដោយ​អតីត​អភិបាល​ក្រុង លោក កែប ជុតិមា។

ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​តែង​ទៅ​អង្គុយ​ជ្រក​ម្លប់ រត់​ហាត់​ប្រាណ និង​លក់​ភេសជ្ជៈ នៅ​សួន​ច្បារ​គីឡូម៉ែត្រ​លេខ​៦​ មួយ​ចំនួន​ ដែល​អាស៊ីសេរី​បាន​ជួប​សម្ភាស ថ្លែង​ថា ពួកគេ​មិន​បាន​ដឹង​ពី​គម្រោង​ប្រែក្លាយ​សួន​ច្បារ​នេះ ជា​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​ឡើយ។

ក្រោយ​ពី​ដឹង​ពី​គម្រោង​នេះ​ហើយ អ្នក​ខ្លះ មិន​ជំទាស់​នឹង​គម្រោង​នេះ​ទេ។ «»

​ទោះយ៉ាងណា អ្នក​ខ្លះ​ទៀត យល់​ថា ទីតាំង​សួន​ច្បារ​នេះ មិន​សក្ដិសម​សម្រាប់​ធ្វើ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ។«»

អ្នកនាំពាក្យ​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្ដី ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី​តាម​ទូរស័ព្ទ​ថា បច្ចុប្បន្ន សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ កំពុង​សិក្សា​​គម្រោង​ប្រែ​ក្លាយ​ទីតាំង​សួនច្បារ​នេះ ទៅ​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ។«»

លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា បើ​ទោះ​ជា​សួន​នេះ ត្រូវ​​រៀបចំ​ហើយ​សម្រាប់​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​តវ៉ា ប្រជាពលរដ្ឋ នៅ​អាច​មក​កម្សាន្ត និង​ហាត់​កីឡា បាន​ធម្មតា។

ប្រសិន​បើ​ពលរដ្ឋ ចង់​ស្នើ​សុំ​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បី​តវ៉ា លោក ភក្តី​ ឲ្យ​ដឹង​ថា ពលរដ្ឋ​អាច​ប្រើ​ទីតាំង​ចាស់​បាន នៅ​ពេល​សួនច្បារ​មិន​ទាន់​រៀបចំ​ហើយ។

ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​១៩ មករា នៅ​ទីតាំង​សួនច្បារ​គីឡូម៉ែត្រ​លេខ​៦ អាស៊ីសេរី​មិន​ឃើញ​មាន​សកម្មភាព​រៀបចំ ឬ​កែលំអ​ ដើម្បី​ប្រែក្លាយ​សួន​ច្បារ​ទៅ​ជា​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ឡើយ។

សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ មិន​បាន​បញ្ជាក់​កាលបរិច្ឆេទ​ពិតប្រាកដ​ ថា​ពេល​ណា ការ​រៀបចំ​នេះ នឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់​នោះ​ទេ តែ​នឹង​ព្យាយាម​ធ្វើឲ្យ​កាន់​តែ​ឆាប់​ចប់។

តំណាង​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ប្រចាំ​មណ្ឌល​បាត់ដំបង អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨ មករា ២០១៧ បាន​ឈរ​​ជាមួយ​អាស៊ីសេរី នៅ​លើ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និយាយ​រំលឹក​ពី​ពេល​ដែល​អ្នកស្រី​រៀបចំ​​បាតុកម្ម​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៤ កន្លង​ទៅ។

ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ធ្លាប់​ត្រូវ​ក្រុម​សហជីព អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​បក្ស​ប្រឆាំង យក​ជា​កន្លែង​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា ស្រែក​តវ៉ា។ ក្នុង​ពេល​ភាព​ជាប់​គាំង​នយោបាយ ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៣ គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ក៏​បាន​បោះតង់​ ធ្វើ​ឆាក ដើម្បី​តវ៉ា​ទាក់​ទង​នឹង​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត និង​ស្នើសុំ​ឲ្យ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង។​

ក៏ប៉ុន្តែ ការ​តវ៉ា​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​បំបែក។ សព្វថ្ងៃ មន្ត្រី និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ជាង​១០​នាក់ ត្រូវ​តុលាការ កាត់ទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​រឿង​ធ្វើ​បាតុកម្ម​នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ។

ចង្អុល​ទៅ​ទី​ចំណុច​មួយ​នៅ​ខាង​លិច​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ អ្នកស្រី​ មូរ សុខហួរ បញ្ជាក់​ថា ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​ការ​តស៊ូ​ព្យាយាម នៃ​ការ​​បញ្ចេញ​មតិ​របស់​ពលរដ្ឋ ដើម្បី​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ និង​ការ​រស់នៅ​ប្រសើរ​ឡើង។«»

អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ មិន​ចង់​ឃើញ​ការ​បំបាត់​ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ​ទេ បើ​ទោះជា​នឹង​មាន​កន្លែង​ថ្មី សម្រាប់​ការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​ក៏ដោយ។«»

ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន ដែល​លក់​ដូរ​នៅ​ជុំ​វិញ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ហ៊ុម​ព័ន្ធ​ទៅ​ដោយ​អាគារ​ពាណិជ្ជកម្ម​រាប់​សិប​ជាន់ និង​ការដ្ឋាន​សំណង់​ផ្សេង​ៗ​ទៀត ថ្លែង​ថា ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ជា​សិទ្ធិ​សម្រេច​របស់​អាជ្ញាធរ។

ក៏ប៉ុន្តែ អ្នក​តាម​ស្ថានការណ៍​កម្ពុជា យល់​ថា ទីតាំង​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​សង្កាត់​ពាណិជ្ជកម្ម​បែប​នេះ អាច​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ទៅ​ធ្វើ​អាគារ​ពាណិជ្ជកម្ម ខណៈ​តម្លៃ​អចលនទ្រព្យ​នៅ​រាជធានី​ កំពុង​ហក់​ឡើង​ខ្លាំង។

អ្នក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស មើល​ឃើញ​ថា ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ ទៅ​ជាយ​ក្រុង នឹង​កាត់​បន្ថយ​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​នៃ​ការ​តវ៉ា ដែល​ក្រសួង​ ឬ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ មិន​អើពើ ចំពោះ​ការ​ទាមទារ ហើយ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​បញ្ហា​កាន់តែ​ស្មុគស្មាញ​ ដែល​នឹង​ពិបាក​ដោះស្រាយ។

មាត្រា​២៨ នៃ​ច្បាប់​ស្ដីពី​បាតុកម្ម​ដោយ​សន្តិវិធី ដែល​ប្រកាស​ឲ្យ​អនុវត្ត​កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០០៩ បាន​ចែង​ថា អាជ្ញាធរ​រាជធានី និង​ខេត្ត​នីមួយៗ ត្រូវ​បង្កើត​កន្លែង​បញ្ចេញ​មតិ​ជា​សាធារណៈ។ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ក្រៅ​ពី​នៅ​​រាជធានី​ភ្នំពេញ អាជ្ញាធរ​នៅ​បណ្ដា​ខេត្ត​ផ្សេងៗ​ទៀត ​មិន​ទាន់​ឃើញ​បង្កើត​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​សម្រាប់​ដែន​ដី​ខ្លួន​នៅ​ឡើយ​ទេ៕